Den Bosch, spreading over The Netherlands; from 1780 (bijgewerkt 5 juli 2025)
The Dutch Suijling branch commences when on June 12, 1781 Johann Jacob Seuling becomes a “poorter” of Den Bosch and settles as a fish merchant. Born in 1753 he then is 28 years old and calls himself Jacob.
View of Den Bosch towards the end of the 18th century.
Registration of the baptism of Jacob Seuling in church archives of Alten-Buseck, 1753.
To put the events of that time in a proper perspective, we will make a brief side-step into the development of that town.[1] In the 14th, 15th and first part of the 16th century Den Bosch experienced a great economic prosperity that was based on trade and a multifaceted industry (cloth, leather, metal and beer). The rapid growth of course was made possible by the significance the dukes of Brabant attached to this fourth capital of their territory. During the course of the 14th century the town also grew into an important religious center. The erection of the magnificent St. Jans Kathedraal, after 1330, as well as the many other churches, chapels and cloisters starting in the first half of the 13th century provide lasting evidence.
In the second half of the 16th century the impact of the silting up of the rivers together with the advent of Amsterdam and Antwerp prove to be disastrous for the trading position of Den Bosch. Seen from the outside the fortifications still lokk impressive, but the economic decline causes the population to decline by about 14.000 between 1576 and 1629. After the Dutch had taken over control over the city from the Spaniards in 1629 the reigns on commercial and industrial activities were tightened still further and many monasteries, until that time pillars of the community, were closed. The fortifications were expanded, however, with among others the construction of the Citadel in 1637 for which purpose a large part of the housing within the city walls was eradicated and some current landmarks such as the Esplanade were erected. In the next century the military function dominated local society – around 1780 the town housed 13,000 civilians and about 3,000 military. For example, the well-known Parade was built in 1749 by erasing the 13th century Groot Begijnhof and its surroundings. The St. Jacobskerk was restructured to become an arsenal and military encampments were built on the earlier locations of monasteries.
View of Den Bosch from the north, by J. Vrijmoet, 1785. At the right hand side the Citadel and in the middle the St. Jan. The road to the left was the main connection in the direction of Utrecht.
In this environment Jacob Seuling in 1781 became a burgher[2] of Den Bosch. Anyone wishing to exercise a trade that was under the control of a guild, first had to become a member of this guild for which purpose it in turn was required to be a burgher of the chosen town. Jacob set up shop as a fish merchant. He could have chosen for a more peaceful time. In 1780 the Fourth English War had just begun, with to the Republic disastrous outcome. Stadholder Willem V had radically lost the comfortable support that he used to have from the regents of most major cities when it was found that he only listened to the advice of his guardian, the duke of Braunschweig. He was personally blamed for the disgraceful failure of the Dutch navy. The fact that until the very last moment the stadholder had presented himself as pro-English, obviously did not strengthen his case.
Daily life in Den Bosch, drawings by J. Everts; 1777. On the left the Schapenmarkt (at the far left part of the Townhall), in the middle selling country produce on the Markt (to the right the Ridderstraat) and to the right a shop in the Hinthamerstraat with the characteristic display on the opened window shutters (to the left the Boerenmouw).
As usual in confrontations with the Oranges, Amsterdam took the lead. One of the first demands that it presented to the prince, was that the hated Brunswijk would be evicted from the court. The “Fat Duke”, governor of Den Bosch, withdrew to his official residence in the Verwerstraat. In 1784 he was forced to leave the country. In the meantime the Habsburg emperor Jozef II had indicated that he planned to forcibly annex Maastricht and the Dutch part of Flanders in order to integrate them into the southern part of the Low Lands. Because Brunswijk formally was in Austrian service he of course could not be upheld. The threat of a war with Habsburg ultimately simmered off when the Republic reluctantly agreed to a free access to Antwerp by way of the river Scheldt.
In itself it is not surprising that a “prinsenman” such as Brunswijk could keep the command of the Den Bosch garrison in 1780. The armed forces were predominantly Orangists. Exactly for that reason the patriots tried to set up a “people’s army”: paramilitary societies, recruited from the “patriotic societies” as well as the citizen’s militia from now on had to defend the nation. A regular army was distrusted as the willing instrument of tyrans.
Jacob Seuling learned about it the hard way. In September 1787 the prince still managed to suppress the patriotic movement in Den Bosch with the aid of Prussian troups. A few months later the patriots were presented the bill, however. Carrying a Orange cockade[3] the soldiers of the garrison went on a three-day foray through the streets. A local merchant noted in his diary: “Thursday, November 8, one can say, was the last day of Prosperity for our city and the further daylight would not see her blossom again.”[4]
The plunder of Den Bosch by the garrison, November 1787.
It were not positive perspectives for the young immigrant. Although the fish trade apparently flourished in the Den Bosch of that time, he must have fought for his place in the market. Den Bosch fish merchants traditionally had purchased their products in the harbors of Zeeland and transported their wares over land from their home city to Maaseik, Maastricht, Aken and the surroundings of Luik. The actual fish market itself was located at the end of the harbor. The supply was abundant and diverse: codfish, alife or salted, haddock, whiting, plaice, smelt, ray, turbot, halibut.[5] Even large numbers of sturgeon and salmon were caught in the Biesbosch.
Pen drawing from the Kruisstraat in the direction of the Visstraat/Vismarkt with in the background the buzz of the fish benches and the harbor; ca. 1780. Note the wooden façades that in the 18th century still dominated the inner city.
His position possibly did not get easier but undoubtedly more pleasant when he started exploring lover’s lane. One year later, on November 2,1788, he married Christina Weller from Den Bosch. She was born in 1764 as a daughter from the second marriage of George Weller that in 1758 united him with Anna Catharina Markgraf, the daughter of Ludwig Marggraf from Magdendurg and Margaretha Vlaming who were married in 1731 in Den Bosch. The Weller’s also stemmed from Hessen, from the village of Heuchelheim. George (formally: Johann Georg) served as a “chirurgijn” (medical doctor) in the regiment of captain Kuif (probably: Knijff) under generaal-majoor Reinhard von Buddenbroeck. After marrying Geertruy ten Holten in 1744 in Den Bosch, he settled in the city, becoming a “poorter” of Den Bosch in 1749. In 1758 he remarried Anna Catharina Marggraff.
The wedding was celebrated in the Lutheran Church, that for the next one-and-a-half century played a major role in the lives of the Den Bosch Suyling’s. This branch of protestant christianity – adherents to the Augsburg Confession or Lutherans – stemmed from the garrison as did the Wallonian community. Although for that reason it was larger than elsewhere in The Netherlands, it still was a small minority in the predominantly roman catholic Den Bosch. The Lutheran commnunity of Den Bosch therefore also had a regional function. The pastoral services of the still smaller communities of Heusden and Zaltbommel were provided from Den Bosch and the lutheran minister also administered the sacraments in the “subsidiary” communities.
Jacob Suijling, as he renamed himself already in 1797, quickly settled in his new environment. Judging from the little news that reached us across the centuries, Jacob had married “well”. His spouse’s grandfather Lodewijk Marggraff came from a powerful German family that later on produced some remarkable descendants that for many years added a lot of color to the Den Bosch society. But his brother (or was it his father?) Andreas also was an important scientist who not only discovered the element zinc but also how to draw sugar from sugar beets. Notary records dated 1767 provide an account of merchant Lodewijk’s many belongings in and around Den Bosch: houses on the Markt, Hinthamerstraat and the Colpertstraat, meadows in Deuteren, near Empel nad property in Vught. A century later the protestant judge Lodewijk Willem Jan. (“Loke”) Marggraff was one of the twenty richest inhabtants of Den Bosch and his family were officially “crowned” as barons.
Not all went wel within the family, however. Anna Catharina’s younger sister Anna Elisabeth (born in 1747) married George Otto Josua van Wegner who, after her death, in 1797 was confined for alcohol addiction. Uncle Lodewijk Marggraff (Anna Catharina’s brother, born in 1733), together with the Lutheran minister Johan Herman Steuerwald, became “momboir” (also: momber, i.e. warden) over daughter Helena Elisabeth. That same year Jacob also was appointed “momboir” over his 22½-year old niece Elisabeth Weller, the daughter of Christoffel Weller en Adriana Groothuysen who had both passed away. Her grandfather took over the warden role for Elisabeth and her brother George but when he also died, in his will he somehow forgot to assign a warden for Elisabeth. The authorities had to step in and named Jacob plus “Ludovicus Weller”, undoubtedly the same brother Ludwig.
Times were no less turbulent in those first years of married life. The French almost were at the gates and that undoubtedly created the necessary tensions within the garrison city. In 1794 fears became reality and the French troups under Pichegru captured the city that was heavily damaged by bombardments. The recovery for many years thereafter put great pressure on the municipal finances.
The bombardment of Den Bosch by the French, probably in the night of September 25 to 26, 1794, by Josephus Augustus Knip. In the foreground the French encampment in Klein Deuteren.
[1] For the historical underpinning of this part of the Suijling story, extensive use was made of the book “’s-Hertogenbosch, De geschiedenis van een Brabantse stad 1629-1990” (Waanders Uitgevers, Zwolle/Stadsarchief ‘s-Hertogenbosch; 1997).
[2] In Dutch: poorter.
[3] In Dutch: Oranjekokarde.
[4] In Dutch: “Donderdag den 8 November, mag men zeggen, was de laatste dag van Welvaart voor onze stad en het volgend dagligt zoude haaren bloei … niet meer aanschouwen.”
[5] In Dutch: kabeljauw, levend of gezouten, schelvis, wijting, schol, spiering, rog, tarbot, heilbot.
The capture of the fortification Orthen, just north of Den Bosch, by the French troups, by J.A. Knip; 1797.
The entry of the French troups in Den Bosch; drawing by J.A. Knip, 1794.
The troubled setting did not stop Jacob and Christina from becoming the proud parents of ten children to further embellish Den Bosch: three times Anna Catharina (1789, 1791 and 1794), Anna Clara (1793), Elisabeth (1796), Georg Philippus (1798), Johann Philippus (1801), twice Jacobus (1803 and 1805) and Clara Elisabeth. Apart from Johann Philippus we know very little about them. Anna Clara (1793-1855) married Albertus Strikkers; sister Clara Elisabeth also reached maturity but died in 1840, as far as we know without marrying. With regard to the other children we must assume infant mortality. After a marriage of fifty years father Jacob died in 1838, his wife two years later, both in Den Bosch where they, according to the so-called “memories of successie”, at the time lived in the Kerkstraat close to the famous St. Jans Cathedral.
Offspring of Jacob Suijling (1753-1838).
Records of the wedding announcement (in the Groote Kerk) and marriage (in the Lutheran Church) of Jacob Suijling (Jacop Seuling) and Christina Weller and the baptism of their oldest children in Den Bosch, between 1788 and 1796.
Baptism of Johann Philippus Seuling and of his niece Anna Catharina Weller in Den Bosch, 1801.
Baptism of Jacobus Seuling and, again, a niece Christina Weller, Den Bosch, 1803.
The inheritance of Jacob Suyling, deceased in Den Bosch on February 17, 1838. It did not amount to much: a house in the Kerkstraat, near the Markt in the center of town. Christina Weller “admits” she cannot write her name so she signs by drawing a cross. Daughters Anna Clara and Claara Elisa Bet and son Johannes Philiepus do much better. The spelling of the name Suijling is noteworthy. The official text uses the “y” as does Johannes Philippus; the two daughters apply the “ij”, whereas to top it off the clerk entering Christina Weller’s name writes a single dot above the “y”.
Following the French period Den Bosch lost its position as a strategic stronghold on the border and only kept a less important role as an interior fortification. During the French reign the army also was drastically restructured. Next to the standing army of professional soldiers, compulsory service was introduced. The citizen’s militia furthermore was transformed into a type of reserve army. The standing army thus could be reduced in size, with as a result a much smaller Den Bosch garrison.
Fair on the Markt in Den Bosch in 1811. In the background the houses on the South side of the Markt.
The town itself became the seat of the provincial administration and the connections with the hinterland were greatly improved by the construction of the Steenweg (Brick Road) to Namur in Belgium and the digging of the Zuid-Willemsvaart. The Belgian secession of 1830 resulted in a temporary dip in the economic development but in following years the city grew into the regional center that its inhabitants, including many members of the Suijling family, learned to love.
Obviously the changes to society were significant. It was a much more “normal” economy where Johann Philippus Suijling had to make a living. He was baptized on July 19, 1801 in the Lutheran Church in Den Bosch; in line with his German background his first name was not used: many boys were named Johann … and girls Anna …, similar to the Dutch Catholic tradition of adding Maria as a last “first name”. In 1826 Philip married Francisque Véronique Gostelie. Born in Den Bosch in 1798, it is not clear whether she also grew up in that town. We know her mother moved in 1808 “met attestatie” to Someren. Little Francisque then was not even ten years old so she must have moved along.
Baptism of Francisque Veronique Gostelie in Den Bosch, 1798. The announcement is in French!
She was the daughter of François Gostelie (Gosterlin) and Veronique Ormi, who were married on April 2, 1791 in Den Bosch. Her father probably was one of the famous Swiss mercenaries that gave rise to the saying: “No money, no Swiss.” In 1784 he served in the company of colonel Sturler. He must have fallen for the Dutch climate, the low horizons or the beautiful eyes of Véronique. Whatever the case, she was baptized in Den Bosch in 1771 as the daughter of Rudolf Ormi (Ormic) and his wife Maria Catharina Wijdeling (Weydeling). Father Rudolf was import. He was born in 1720 in the Swiss Maswalde but became a burgher of Den Bosch June 14, 1752. Mother Maria on the other hand not only was born – in 1727 – but also grew up in that city; she ultimately was buried there, in 1799, more than a year after her husband. It undoubtedly would have pleased the very Swiss father of François – Martinus Gostelin from the little village of Kreeweil (Kriechenwil) in the canton Bern where he was baptized in September 1726 and married in January 1755 with Elisabeth Fischer from Wyden (Neueneck) and where quite possibly his son grew up under the supervising eyes of stepmother Margritha Beninger – that his son found a suitable girl with a fair part Swiss blood. Grandparents Niklaus Gosteli from Schönenbuhl and Barbara Remund from Muhlenberg will have smiled from behind the small cloud over their native mountains.
As evident from the sophisticated wardrobes on this drawing by M. Mourot, Den Bosch was a city of regents, administrators and military; ca. 1830.
Johann Philippus practiced a remarkable combination of trades: he on the one hand was a master gold and silver smith and on the other a fish merchant. Could it be that in the recovering economy of the Den Bosch of the first part of the nineteenth century there was more to be gained in the more skilled trade? At this moment it still is one of the family riddles. Moreover, his advertisements in the local newspapers raised further questons. In 1840 he sells “goudvischen” (goldfishes) which jokingly coulde be seen as a logical transition from gold smikt to fish merchant. Eight years later he sold winterzalm and haring but also Spanish chestnuts and Malaga citrons in his shop on the Kerkstraat in the center of Den Bosch. In 1856 Philip advertises his famous green herring, later known as Hollandse Nieuwe. He, however, reached mythical heights when in 1870 he bought a gigantic salmon for a dinner with His Majesty.
Provinciaal dagblad van Noord-Braband en ’s Hertogenbossche, December 1, 1848.
De Noord-Brabanter: staat- en letterkundig dagblad, June 24, 1856.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, September 16, 1870.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, July 19, 1870.
Johann Philippus died in 1873, his spouse in 1882, both in Den Bosch. According to the Memorie van Successie they then lived in the Kerkstraat at – what now is – number 33. In the meantime the depopulation of the inner city of Den Bosch that resulted from the reduction of the garrison was partially compensated by their marriage. Nine children were born to the happy couple: twins Johannes Philippus and Johanna Jacoba Fronica (1827), Rudolf Christoffel (1829), Willem Frederik (1831), Karel Christiaan (1833)
Johanna Philippina (1835), Jacobus (Jacques) (1837), Jan (1839) and a second set of twins Maria Catharina and Christina Martina (1840).
Offspring of Johann Philippus Suijling (1801-1873).
This phase of family expansion largely coincided with a further discontinuity in the military role of Den Bosch. During the period of the Belgian segregation, in the years 1830-1839, the fortress for a short period of time was situated at the frontline once again. Because of this conflict it then housed a considerable army. In 1830 the insurrectionists in Brussel unilaterally declared independence and despite major military and diplomatic efforts of king Willem I they managed to realize their objectives. The uprising of Belgium implied the ending of the Greater Netherlands’ union that in 1815 was instituted at the instigation of the international superpowers as part of a buffer zone around France. The failed campaign against the Belgian rebels had been so expensive however, that after 1839 it was necessary to make major cuts to the military budgets. Den Bosch had now definitely lost its military-strategic significance and the consequences were drastic. The military budget was reduced from 44 million guilders in 1833 to 12 million in 1840. After 1874 the lesser status was further underlined by the dismantling of the fortifications.
The Ten-Day Campaign of 1831 brought much commotion to Den Bosch. In July 1831 prince Willem presented the Bossche Mobiele Schutterij its regimental flag before its departure to battle. In August 1834 the return of the heroes was celebrated on the Sonneveld, behind the Vughterpoort (right side); by M. Mourot.
10a.1 Johannes Philippus Suijling (1827 -1868)
The oldest of their seven children, Johannes Philippus became a commissionary[1] in his birth place where in 1859 he married Johanna Adriana Leonarda de Gids, from Eindhoven and the almost 30-year old daughter of Johannes de Gids and Catharina Henriëtta Weingartner. They had five children of which four reached maturity: Hendrik Philip, Jacob Philippus, Jacques Rudolph and Johanna Francisca.
Johanna Adriana Leonarda Clasina de Gids (1829-1903). gehuwd met Johannes Philippus Suijling(1827-1868).
Offspring of Johannes Philippus Franciscus Suijling (1827-1868).
Of oldest son Hendrik Philip we know – apart from the year of his birth and his death, 1859 and 1881 – that he remained unmarried and was a school teacher in his place of birth.
His brother Johannes Philippus was born in 1862 and passed away in 1935 in The Hague. Again any further information currently still is missing. Or is he the Joh. Suijling who in July 1879 won the first prize for the most beautiful turkey couple at the Landbouwfeesten in Den Bosch? The only alternative family member would appear to be Johannes Philippus Suijling who, born in 1869, was only ten years old when the turkeys led the family to greater glory.
Joh. Suijling wins first prize with his turkeys; Algemeen Handelsblad, 25 juli 1879.
Jacques Rudolph (1864 Den Bosch – 1935 Amsterdam) married Alida Catharina Steenhuisen (1867 Veendam – 1934 Apeldoorn). Newspaper reports indicate that he was a teacher, including in the Houtrakpolder in the Western Docklands near Amsterdam. However, he worked his way up with additional qualifications and became a teacher in Apeldoorn. In addition he became a board member of the Oranjevereniging that in June 1909 celebrated the birth of Princess Juliana by presenting Queen Wilhelmina a flower basket. Most probably it was youngest daughter Egberdina who took the Queen’s hand to cast a nervous eye into the royal cradle.
Alkmaarsche Courant, 21 september 1884.
De Gelderlander, 21 december 1893
Emmer courant, June 23, 1909.
Egberdina (1898 Apeldoorn – 1979 Den Haag) later married interior architect Willem Vreede (1898 Kraksäan, Java) – 1964 Den Bosch). He was the son of mr Jacobus Bernard Anton Vreede and Annette Marie Elisabeth Humme and became an interior architect by trade. Her older sister Johanna Leonarda (1895 Apeldoorn – 1970 Apeldoorn) married Werner L. van der Poll, who held a senior adminstrative function in Vught.
Johanna Francisca (1867 Den Bosch – 1924 Velp), finally, married Johannes Antoni Wagenvoorde (1859 Deventer – 1935 Velp). He held a most decent position as director of a post office. Together they had daughters Arendina (1901 Amsterdam) and Maria Alida Johanna (1907 Rotterdam).
10a.2 Johanna Jacoba Veronica (1827) and Rudolf Christoffel Suijling (1829 – 1901)
Returning to the offspring of Philip Suijling and Francisque Véronique Gostelie, Johannes Philippus had a twin sister Johanna Jacoba Veronica who married Jacob van Ouwerkerk and was the mother of seven children. Living in Vlissingen, the couple rapidly moved from one address to the other: without children on the Oostzijde, around 1852 on the St. Jacobstraat, round 1855 on the Nieuwendijk and the Lange Groenewoud, a bit later on the Dokkade and around 1860 on the Hooikade. Jacob was a machine driver and Johanna had help from live-in maid Hendrina Besteling (1838 Vlissingen). As yet we know little regarding their off-spring. When he married in1879, son Wouter Dirk was pastry chef (banketbakker) by trade; his father still machinist.
Middelburgsche Courant, March 14, 1863.
Off-spring of Johanna Jacoba Veronica Suijling.
Within the rapidly expanding household, Jaohanna Jacoba Veronica was followed by her brother Rudolf Christoffel. Although he lived from 1829 to 1901, we as yet do not know any further details. A single newspaper advertisement in 1859 suggests that he ran a business in preserved foodstuffs but further research is needed.
Nieuw Amsterdamsch handels- en effectenblad, April 25, 1859.
10a.3 Willem Frederik Suijling (1831 – 1908)
Fourth in line was third son Willem Frederik Suijling, born in Den Bosch in 1831. He was a small business man and Mr. broodbakker (Master breadbaker) by trade and passed away in 1908 in Beek en Donk. Again we have more questions than answers. How about the mule and the pony he sells in the 1870s? Willem Frederik also was quite active in the Den Bosch society. Late in 1883 we for instance see his name in the official records when he buys an house in Tilburg for the “Christelijke afgescheiden gemeente” (the Christian reformed church) in Den Bosch. At this stage it is unclear why this church would want to own property in Tilburg, at some 30 kilometers distance.
Opregte Haarlemsche Courant, April 3, 1872.
Opregte Haarlemsche Courant, April 3, 1875.
Although a large number of children was common in those years, his descendancy – at a minimum eighteen – was exceptional. He first married Elisabeth van den Anker, once again from Den Bosch. From this union were born: Francisca Veronica (1857; married to Gerrit Catharinus Vermazen (1852) and the proud mother of ten children), Josina Johanna (1859 – 1937 Den Haag; married to coachmaker Jan Buitenweg (1850 – 1913)), Johanna Wilhelmina Philippina (1861 Den Bosch – 1884; married on May 7, 1883 to Hein Buitenweg; unhappily she passed away shortly thereafter, on January 31, 1884 after giving birth to a stillborn son), lung specialist Jacques Philippus (1863 Den Bosch – 1935, married to Maria Anna Philippina Prey; without children) and Elisabeth Maria (Marie) (1864 Den Bosch – 1937 Den Haag; unmarried).[2]
[2] Photographs of the Buitenweg family were kindly made available by Mrs. Slob-Buitenweg in Nieuwegein.
Offspring of Willem Frederik Suijling (1831-1908) and Elisabeth van den Anker.
The children from the first marriage of Willem Frederik Suijling with Elisabeth van den Anker: back row from the left Josina Johanna (born 1859) and Francisca Veronica (1857), front row Elisabeth Marie (1865), Jacobus Philippus (1863) and Anna Johanna (1861).
To the left, Johanna Wilhelmina Philippina Suijling (1861-1884), the first spouse of Hendrik Buitenweg; to the right, drawing of Jacques Philippe Suijling (1862-1935) by “hoffotograaf” (royal photographer) Ziegler in The Hague.
After his first wife died at age 36, Willem Frederik remarried in 1869 in nearby Vught with Marie Elizabeth Dannis (1848 Vught – 1897 Vught). It is doubtful that this union was welcomed with great delight within the Suijling family; the bride was the daughter of an unmarried maid servant and the Den Bosch society of those years almost certainly did not excel through open-mindedness. It did not stop the newly formed Suijling couple in their attempts to safeguard the family name for eternity nor from ensuring heavy use of the Kerkstraat where they in 1872 lived at number 35.
“De kleine Rooseboom” (The small rosetree), the house dating from 1615 in the Kerkstraat 35 in Den Bosch where Willem Frederik Suijling lived with his family until 1893, next door to his younger brother Jacobus.
The Kerkstraat in Den Bosch around the turn of the 19th to 20th century.
Towards the end of the 19th century the Den Bosch market remained an important center of trade for the regional farmers; ca. 1890.
No less than another thirteen children were born from this second marriage: Elisabeth Marie (died young), Willem Hendrik Antoon (died young), Willem Frederik (1872), Henri-Philippe (1874), “broodfabrikant” Johan Hendrik (1875 who probably succeeded his father in the bakery business; in 1915 we found the Broodfabriek W.F. Suijling at the Havensingel in Den Bosch), Wilhelmina Maria (1877 Den Bosch – 1943 Soesterberg; married to Gerrit van Laar), Maria Elisabeth (1878; died young), Johanna Philippina (Pien) (1879 – 1933; married to Hein Buitenweg, the widower of her halfsister Anna Johanna), Jacqueline Guillaumine (1881), Johanna Maria (1882; died young), Jacqueline Anna (Jacque) (1885 – 1961; married in 1918 in Singkap (Semarang) to Theodore Willem (Theo) van Schaik (1883 – 1950 Zeist; administrative inspector of the Singkap Tin Maatschappij), Johanna Jacoba (Anna)(1886; married to Frederik Cochius (1876 – 1967 Oostvoorne)) and Josina Anna Marie (1888 Den Bosch – 1953 Zeist; unmarried). Perhaps it is due to this enormous wealth of offspring that this branch had considerable difficulty to scratch out a living during the economic depression of the second half of the 19th century. In his genealogical studies researcher Hanno de Iongh thus speaks of the “poor branch”.
Offspring of Willem Frederik Suijling (1831-1908) and Marie Dannis.
The sisters Suijling: the daughters from the second marriage of Willem Frederik Suijling with Marie Elizabeth Dannis.
This photograph from the album of Meta Suijling probably pictures Willem Frederik Suijling and his numerous off-spring and their partners.
With the massive Suijling inflow it is more than likely that on most of the photographs taken at that time of social gatherings in inner Den Bosch at minimum one family member was present. We don’t know for sure, but there’s a good chance that Miss Suijling, who provided commendable assistance at the Amalia nursery school, is one of the daughters of Willem Frederik and Marie Dannis. Does this also apply to Miss H. Suijling, who won second prize with Mr. Jacq. van Haagen in the figure skating for pairs in January 1901? Again, we don’t know, but we can say with certainty that this is one of the very rare occasions on which the Suijling family can be seen achieving athletic achievements.
Towards the end of the 19th century the Den Bosch market remained an important center of trade for the regional farmers; ca. 1890.
The Markt in Den Bosch towards the end of the 19th century, to the left: by Jacques Carabain; to the right: by Piet Slager; 1894.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant. April 23, 1894.
Miss H. Suijling wins second prize in the figure skating for couples; De Noord Brabanter, January 18, 1901.
A Buitenweg detour
The name Buitenweg pops up frequently in the family annals of this period; the ties must have been close indeed. The roots of this family are in Den Bilt where father David Buitenweg, coach maker, had not only sons Hein and Jan but also four other kids including daughter Helena. She married a Van Schaik and had son Theo who as indicated above married Jacque Suijling. To further cement the relationships, youngest daughter Wil also married into the Suijling family, with Karel Bouman, the grandson of Karel Christiaan Suijling through his daughter Johanna Philippina (Anna). Interestingly, Theo van Schaik upon his return from the Dutch Indies developed heart problems and was told by the doctor to relax by spending one hour per day writing. He thus put on paper a very extensive tale of his life in the form of a letter to his brother, a copy of which is saved.
Wedding portrait of Jacqueline Anna (Jacque) Suijling and Theodore Willem van Schaik; Semarang, February 1, 1918.
To the left, family portrait of Anna Cochius-Suijling, husband Frits Sr. and son Frits Jr. in Oenarang; September 15, 1912; to the right, Johanna Jacoba Philippina Suijling (born 1886) who married Frederik Cochius. Johanna and Frederik had son Frederik (1911 Semarang) who married Hendrine Margaretha Bacchus. Their son Frederik Frans David (1940 Batavia) migrated to Morgenstond, Surinam.
Wedding portrait of Hendrik Buitenweg and his second bride Johanna Philippina Suijling, together with the two children from his first marriage David (left) and Willem Frederik. The picture was taken at the “carrosseriefabriek” in between Maartensdijk and De Bilt; July 11, 1901.
The Buitenweg-Suijling family in the front yard at the “carrosseriefabriek” Buitenweg in De Bilt. From the left: son Willem Frederik Buitenweg, mother Josina Johanna Suijling and her sister Johanna Philippina Suijling, brother in law Hendrik Buitenweg, second sister Elisabeth Maria Suijling, daughter Elisabeth Maria Buitenweg, daughter in law Jacoba Carolina Mourits and her husband David Buitenweg; circa 1924.
Back to Den Bosch
Of the brothers, Willem Frederik, Henri Philippe and Johan Hendrik had male descendants.
Henri Philippe was born in 1874, obviously in Den Bosch. He married Johanna Wilhelmina Ida Buenen (born 1876, Zutphen). They settled in and around Venlo, where both passed away in Blerick in, respectively, 1947 en 1964. The couple had five children: Willem, Adelheid, Marie, Catharina Lydia Marie, and Steven.
Off-spring of Henri Philip Suijling (1874 – 1947).
Wilhelmus Stephanus Frederikus, as was the official name of the oldest son, was born in 1900 in Boxtel. He married however in Blerick with Elfrieda Leufgen and remained there until his death in 1978. They had a son, R. Suyling, probably still living in or around Venlo, and a daughter Anny who married C. Titulaer and lives in Hengelo.
Daughter Adelheid married H. Frie in Amsterdam. At this time we know very little on their whereabouts. This is even more true with regard to daughter Marie. Perhaps she died very young. Their sister Catharina Lydia Wilhelmina was born in 1907 and died in 1957 in Blerick.
Steven – more precisely: Stephanus Henri Marie – was born in 1914. We again don’t know for certain but there is a good chance that the well-known cyclist Suijling who participated in numerous pairs races for novices in Blerick, often finishing in second place, is none other than Steven. He married shortly after Liberation Day, on June 26, 1945, in Venlo with Anna Maria Huberdina van den Dolder (1918) from the larger twin city at the other side of the river Meuse. They had four children. Henri Petrus Stephanus (Harry) was born in 1946 in Venlo. Huberdina Ida Josephien (Bea) (1949) married Dé Smets. Wilhelmus Joseph Antonius (Wim) saw the light in 1953. The youngest one, finally, Josephien Adelheid Johanna (1957), is married with E. Hoogenhorst from Venlo.
Nieuwe Venlosche courant, July 27, 1934.
Johan Hendrik was born in 1875 and died in 1940 in Rotterdam. He figures prominently in the 1906 bankruptcy of his bread factory. Although he moved on into sales (“handelsreiziger”), it is sad to read about the auction of his bakery tools: a dream vanished.
Announcements in Venloosch Nieuwsblad and Het huisgezin, October 9, 1906.
Venloosch Nieuwsblad, December 15, 1906. Johan Hendrik
Johan Hendrik married twice, first with Marie Julienne Henriëtte (Julienne) Troost (1878 Grave – 1909 Nijmegen) and subsequently with Eliza Anna Christina (Elise) Beekman (1885 Amsterdam – 1950 Bloemendaal). A son Johan Hendrik was born in 1905 in Dordrecht, who in 1936 married Cornelia Brandenburg (1913). They in turn had daughters Dini (1938; married in 1962 in Rotterdam with Jan Zwarts) and Joke (1942; married in 1968 also in Rotterdam with Arnold Klootwijk) and son Johan Hendrik. Father Johan Hendrik died in 1992 in Alphen aan de Rijn. His son of the same name, born on April 23, 1945 during the last days of the war, in 1968 married Kitty van der Wiel. As far as we now know they had two daughters, Sietske (1969 Leeuwarden) and Hedwig (1972 Rotterdam). From the second marriage of Johan Hendrik with Elise Beekman were born Maria, who passed away very young, and Helena (1911 Utrecht). The latter married in 1932 with the pharmacist Arie Pieter van der Ham (1907 Haarlem – 1970 Overveen).
Off-spring of Johan Hendrik Suijling (1875 – 1940).
More is known on the oldest surviving son Willem Frederik who played a central role in the Den Bosch society in the first decades of the 20th century. He was born in 1872 in Den Bosch and owned a bakery. Professionally he amongst others sued Wessanen because of damages following from the termination of agreements for the supply of wheat flour. He does not play kids’ games or he is, alternatively, extremely angry for he carries his law suit up to the Supreme Court of The Netherlands where he ultimately loses. At the social side, Willem Frederik – known to his friends as “Dikke Willem” (Fat Willem) – is very actively involved in the Den Bosch social scene. Sometimes we are not 100 % sure whether it is “our” Willem who is involved: is he the one who plays a much appreciated role in the performance of “De oude kassier” or was it his father? he defintely was involved with the Tien Cents Lottery and – importantly – was the long-term chairman of the Oranjevereniging that organized the festivities celebrating birthdays and weddings of the royal family in Den Bosch. Family lore still retells how in the annual celebration of the Koninginnedag (Queen’s Birthday), he would always walk first in the parade.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, September 23, 1870.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant; April 28, 1896.
De Volkskrant, October 2, 1922.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant; August 30, 1926.
Celebration of the 25th anniversary of Willem Frederik Suijling as chairman of the Oranjevereniging of Den Bosch; 1930.
In 1900 Willem Frederik married Sophie Sluyter (1878 Rotterdam – 1932 Den Bosch), the daughter of Nicolaas Johannes Wilhelmus Sluyter and Geessien Haak. Like her husband she was extremely active in the Brabant society, amongst others as the first female member of the Provincial States representing the Vrijzinnig Democratische Partij (VDP). The VDP played a key role in the establishment of women’s suffrage, and its consistently well-considered but persistent contribution was widely appreciated, including within other parties.
Sophie Sluyter.
Het huisgezin, June 21, 1920.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, June 25, 1920.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, May 23, 1922.
Nieuwe Tilburgsche Courant, October 3, 1929.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, September 30, 1932.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant; September 30, 1932.
In 1910, the Suijling-Sluijter couple lived at Havensingel 27 and 28, he as a bread manufacturer and she as a certified nurse. Although we are seeking further confirmation, it seems that Willem Frederik switched professions in the latter part of the 1920s and, together with his wife, became active as managers of the Casino in ‘s-Hertogenbosch. Judging by the numerous positive comments in the local newspapers, they did so with great entrepreneurial spirit, creativity, and hospitality: the Casino began to flourish again.
Havensingel 27 in Den Bosch.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, October 29, 1928.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, January 7, 1929.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, November 6, 1930.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, December 27, 1932.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, February 3, 1933.
Sophie passed away in 1933, Willem Frederik in 1935. Together they had three children.
Oldest son Johannes Wilhelmus (1901 Den Bosch – 1965 Soest) in 1926 married Mathilda Clara van Hasselt (1901 Den Haag – 1991 Oss). From this union was born Marjolijn Suijling (1943), in 1967 married with Frans Hermans and living in Oss. She was the source of most information on this branch of the Suijling family.
Willem Frederik and Sophie had two further children. Marie Sophie (1903 Den Bosch – 1995 Waalre) married in December 1926 with Bernardus van Noort (1896 Soerabaja – deceased on July 8, 1945 in Pakan Baroe on Java). He was the son of Cornelis van Noort and Wilhelmina Johanna Maria van Bohemen and served as a public health officer in the Dutch Indies.
Wilhelmus Johannes (1905 Den Bosch – 1927) remained unmarried.
Off-spring of Willem Frederik Suijling (1872 – 1935).
10a.5 Karel Christiaan Suijling (1833 – 1904)
The second surviving son of Johann Philippus and Francisque is the source of a large number of descendants, according to researcher Hanno de Iongh the “rich branch” of the family. Karel Christiaan Suijling was born in Den Bosch in 1833 and also died there in 1904. Remarkably little is known on him. One of the very few piecees of information is hear-say from the internet where an otherwise unknown informant reported that quite possibly he was the proud owner of a collection of birds, including the rare species of the vorkstaartplevier, caught in the vicinity of Den Bosch.
Karel Christiaan (1833 -1909) Maria Henriette Eggers (1843 -1907)
Maria Henriette Suijling-Eggers en Frans Suijling; 1882.
Driek Pitlo (far left), Maria Henriette Eggers (sitting to the right) and Frans Suijling (standing right).
We also know that on April 22, 1862 he married Marie Henriëtte Eggers. The bride was born in 1841 in Amsterdam as the daughter of Johann Andreas Eggers and Gesina Zimmer and passed away in 1907 in Den Bosch. Despite their German names father Johann and mother Gesina were born in Amsterdam in 1800 and 1798, respectively. They both also died in that town, in 1860 and 1856. Their parents probably emigrated during the French period to the Dutch capital where the German settler colony must have celebrated the wedding of Johann and Gesina on June 17, 1831 with much delight. The parents of the bridegroom were Eggert Eggers and Gerken Hynders (Ihnken), both born in 1765 in good Lutheran nests in, respectively, Neuende and Wiarden in a region with the as yet mysterious name Jever. His grandparents were Johann Andreas Eggers and Aalke Margaretha Weiland, hers Juik(?) Lubben Hinrichs and Nele Aden. Even the traces of still more distant ancestors have not escaped researcher Hanno de Iongh. Aalke’s father was named Meent Behrends Weiland; that of Nele was Jacob Aden. Eggert and Gerken were married much earlier, in 1797, in Amsterdam and they remained there until their death in 1840 and 1831.
Johann Andreas Eggers (1800-1860).
The mother of the bride carried the utterly Dutch name Anna Catharina Maria Elisabeth Hartmans, but was indeed born in 1765 in Minden near Hannover, Germany. In 1790 she married Heinrich (Hendrik) Zimmer, copperworker and from 1791 a citizen of Amsterdam. Like her he was an immigrant, in his case from Oberweiler in the duchy Salm; it would appear he emigrated with his entire family for father Johannes Zimmer died after 1793 in Amsterdam. His son was – remarkable in this outspokenly Lutheran family – Nederlands Hervormd and probably has accommodated himself to the religious preferences of his in-laws. He did not see Gesina grow up for long; in September 1807 he passed away, according to the records from fever. Mother Anna Hartmans also did not participate in the wedding celebrations of her daughter. She died in December 1832, a few days before Christmas.
Church property in Den Bosch at the end of the 19th century. The Suijling family attended the Lutheran church, a little southeast of the Sint Jan cathedral that dominates the city sky line.
Karel Christiaan was by trade a Master Carpenter, macon and architect. In 1869 the family lived in the Waterstraat, once again in the center of Den Bosch in a house that stood between the current numbers 18 and 20 but has since been erased. We also know that their first two children died young. From there on the family expansion took place at a greatly increased pace.
The stately home of the Slager family in the Waterstraat 33 in Den Bosch, on a 1908 postcard (left) and as painted by Frans Slager (right). The house was located directly adjacent to nr. 31 where between 1875 and 1908 Karel Christiaan lived with his family. Father P.M. Slager (1841-1912) was a well-known painter and four of his 10 children successfully followed in his tracks: Piet Jr. (1871-1938), Frans (1876-1953), Jeanette (1881-1945) and Corry (1883-1927). The house was destructed in 1966 and replaced by parking that, as illustrated by today’s photograph (bottom), took away much of the grandeur of the surroundings.
As an architect, Karel Christiaan also left his physical mark in the city. The stately building on the Markt 73, on the corner of the Marktstraat in the center of town, for instance was built in 1910 in an eclectic style with neorenaissantist elements according to the design of architect K.C. Suyling. A part of the foundations and sidewall belonged to the towncastle ‘De Roodenburg’ from the 12th century, that was sold to the fa. Suijling with the obligation to demolish it and replace it with a new building. In May 2001 it was registered as a national monument.
Markt 73 : De Roodenburg, designed by K.C. Suijling.
Peperstraat, circa 1900.
In the photo, which must have been taken around the turn of the century, we see another house on the far right. Currently, the corner of the Torenstraat and the Kerkstraat is occupied by a bank. In 1900, crossing the Kerkstraat from the Torenstraat directly led to the Peperstraat. Quiet houses characterized this western side of the square. This section of the Peperstraat, between Kerkstraat and Lange Putstraat, was given a new street name in 1967: Parade.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, August 20, 1900.
Het nieuws van den dag: kleine courant, July 23, 1904.
Het nieuws van den dag: kleine courant, September 21, 1904.
Offspring of Karel Christiaan Suijling (1833-1904) and Marie Henriëtte Eggers.
The first two children died very young. Oldest surviving daughter Henriëtte (1867 – 1925 Den Bosch) remained unmarried.
Youngest daughter Johanna Philippina (Anna) (1870 – 1945 Amsterdam), however, in 1899 married Carolus Gijsbertus Johanna Maria (Karel) Bouman (1858 Dordrecht – 1940 Den Bosch), the son of Carolus Leonardus Bouman and Johanna van Mierlo. She had two children: Karel who married Wil van Schaik and Emille (Miel).
Karel Bouman en Anna Bouman-Suijling.
The two sons August and Frans headed a considerable spin-off.
Son August Karel Christiaan (1869 Den Bosch – 1930 Vught) was a real estate broker and architect. Many of the buildings – houses, a school, an ofice building – that currently are fetarured on the list of protected monuments in “Het Zand” stem from his work. Het Zand was the city expansion towards the West that featured the Station designed by Eduard Cuijpers. By municipal ordinance all further construction had to be in lign with his design. The Stationsweg and its surroundings currently still are proof of the professional qualities of architect Suijling and his coworkers. He most probably had his office in the Verwerstraat in the center of Den Bosch where in 1915 the telephone number 157 is registered to the name of “K.C. Suijling”, highly likely the name of his father’s company.
August Karel Christiaan Suijling.
Sketches in ‘travelbooklet’ of August Karel Christiaan; 1906.
To the left, the crown on the municipal expansion plan Het Zand was the Drakenfontein (Dragon’s fountain) that was initiated in 1903. August Karel Christiaan Suijling and his family undoubtedly were part of the celebration; to the right, the former head-office of the PNEM (Provinciale Noord-Brabantse Energie Maatschappij) on the Koningsweg 66 in Den Bosch was designed by Architectenbureau Suyling, Van Teffelen en De Nijs and constructed in 1921.
The l.W.Beekmanschool, a so-called Nutsschool, on the Van der Does de Willeboissingel 14-15 is characteristic for the work of architectenbureau K.C. Suyling & Zn. Built in 1927 the expressionistic architecture is strongly connected to the Amsterdam School of Berlage c.s.
August Karel Christiaan not only was a successful architect but also a very much integrated member of Den Bosch society. The newspaper clipings suggest very diverse activities. He won first prize in a shooting contest, was secretary of a gymnastic cluband a very special honor: member of the Raad van Elf of the Oeteldonksche Club, the mardi-gras organization of Oeteldonk as Den Bosch is called during the carnival festivities. According to his granddaughter he als was chosen as a member of the Zwanenbroederschap, the highly selective organization with its 36 brothers: 18 protestant and 18 catholic. Dating back to the early 14th century the membership included prominent names such as Karel de Vijfde (Charles the Fifth), painter Jeroen Bosch and Willem de Zwijger.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, October 5, 1886.
Tijdschrift van het Nederlandsch Gymnastiek-Verbond, jrg 6, 1893.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, January 14, 1895.
Further research is required to fully understand the reports of December 1901 / February 1902 that tell about a “Mr. Suijling” who as a protestant member of the city council declared to be strongly opposed to the Carnival celebration and that any proposal to abolish it would have his full support. Was this August Karel Christiaan, member of the prestgious Raad van Elf, or another member of the Suijling family? Other questions also need in depth study.
De Noord Brabanter, December 24, 1901.
De Peel- en Kempenbode, February 5, 1902.
In 1900 August Karel Christiaan married in Vianen with Woutera Jacoba Martina Verkerk. A beautiful picture remind us of her in a local costume. The young couple settled in the extraordinary “house with the pillars” in de Taalstraat 177 in Vught, just south of Den Bosch.
Woutera Verkerk in local costume around 1900.
The Taalstraat in Vught in 1914. The second building at the left side is the “house with the pillars” where August Karel Christiaan Suijling and his family lived. Posing outside for the picture are at the left, underneath the street light, the housemaid and the charlady of “gemeentesecretaris” Van Hooff. At the right, with straw hat, is the strict master Van der Pas of the public school who probably also taught the sisters Guus and Miep Suijling. Standing opposite the Suijling residence, in shirtsleeves and leaning on his delivery tricycle, is blacksmith Engels in front of the gate to his workshop. On the left side in the far back is the upholsterer Pieter Vriend.
Taalstraat 177 in Vught; July 2022.
A Verkerk side-step
Woutera was born in 1876 in Vianen as the oldest daughter in the large household – twelve children! – of Jacobus Verkerk and Gerarda Petronella Draayer. As grandson Freek remembered from family tales, they didn’t have enough chairs to all be seated, so they therefore stood at the table to eat.
Family portrait of Woutera Jacoba Martina Verkerk, standing at left; Vianen, about 1895.
Wedding picture of August Karel Christiaan Suijling and Woutera Jacoba Martina Verkerk; Vianen, June 14, 1900.
Jacobus Verkerk and Gerarda Petronella Draayer.
At this stage we know little about most members of the large Verkerk family. The oldest children were already 15 years old or older, so the youngest were also cared for and raised by the oldest. It not only was a large but also a very diverse family. As Freek recalled: “Some of those siblings were a bit off their rocker.” No further information is known on Leendert Christoffel (1865 – ca. 1930), Gerrit Jan (1867 – 1907), Gerarda Appolonia (1869 – ca. 1940), Gerardus Apolonus (1880 – 1928), Henriette Maria Antoinetta (1883 – 1979), Martina Susanna (1886 – ca. 1938) and Martina (1887 – 1966).
Offspring of Jacobus Verkerk and Gerarda Draayer.
Known descendants of Jacobus Verkerk.
Of the ten brothers and sisters of Woutera that all lived to a ripe age, we know Cornelis Hendrik (1871 – 1933) married Anna Maria Catharina Keukenschrijver. In 1936 their son Jacobus Gerardus (1911 – 1967) married Jannigje Boer.
Jan Willem (Wim) emigrated to the U.S.A.
Wim (Jan Willem) Verkerk (1874-1949).
Jacoba Verkerk (Tante Koos; 1879 – 1968) married Johan Frederik Metzelaar. When he sold his plantation in Nederlandsch Indië, he became powerfully rich. He built an extravagant house in Rotterdam with abath tub that was sunken in the floor, with a small stair case for the descent. The tub had two valves shaped like a “berenkop” to manipulate the water temperature: an “ijsberenkop” for the cold water and a “bruine berenkop” for the hot.
Their son Wim in turn married Wolmoet (Woltje) van Dort and grandson Frits with An Venema. Frits and An had two sons, Willem Frederik (1966 Rotterdam; married with Jessica) and Robert Pieter (1968 Bilthoven).
Tante Koos Verkerk; circa 1958.
Frits and An Metzelaar. Willem Frederik; 1995.
Off-spring of Koos Verkerk and Johan Frederik Metzelaar.
Back to August Karel Christiaan and Woutera Verkerk
August Karel Christiaan grew into a pillar of Den Bosch society. Perhaps there were minor setbacks such as when in May 1906 he and his brother Franciscus Johannes (Frans) Suijling were jointly sentenced for “overtreding van diverse wettelijke voorschriften, hondenbelasting en drankwet.” (toegangsnummer 24 inv.nr. 427 rol nr.31). Further study must show whether this was an inherited family trait: in June 1899 their father Karel Christiaan Suijling was sentenced for the same transgression (toegangsnr. 24 inv.nr. 344 rol nr. 36).
Overall, however, August Karel Christiaan moved up in society. He served as elder and church warden (ouderling en kerkrentmeester) in the Lutheran Church that because of the many connections was often referred to as “het Suijling-kerkje”. He also was e mamber of the municipal Gezondheidscommissie, advising the city governemnt on matters ofpublic health. In 1909 he was a member of the organizing heavy weight committee to celebrate the 25th anniversary of office of mayor Van der Does de Willebois. In 1927 he was part of the committee that welcomed Price Hendfrik, the spouse of Queen Wilhelmina, at the opening of the Royal School for Art, Technology, and Crafts (KTA). Woutera and he also enjoyed their greater prosperity as is evident from the state portrait taken during a stay at the French Riveira. As their grandsons fondly retold, August Karel Christiaan also took a taxi cab to travel to Vienna where he had his own chair at the Opera.
Celebration on the occasion of the 25th anniversary of office of mayor Van der Does de Willebois; June 1909. The committee f.l.t.r.: Eduard v.d. Mortel, Willem (Eugène) Lutkie, Henri v.d. Ven, jhr. De Roij van Zuijdewijn, Lievegoed, Constant Tilman, jhr. Sasse van Ysselt, Karel Rouppe van der Voort, Theodoor van Gulick, Jan Mosmans, Theodoor Hermsen, Aug. Suijling, Daniëls jr., jhr. Ernest van Rijckevorsel, Daniels sr. and jhr. Henri Verheijen, de Jong v.d. Bergh.
Opening of the Royal School for Art, Technology, and Crafts (KTA) on November 28, 1927 by Prince Hendrik (consort of Queen Wilhelmina) with the unveiling of a plaque. The new building received high marks and was considered a very modern school, a model for the country.
The plaque, including reference to Aug. K.C. Suijling as member of the supervisory committee regarding the construction of the new KTA, can still be admired in the building’s hall.
August Karel Christiaan Suijling en Woutera Verkerk; photograph taken in Nice.
It was a sad Sinterklaas celebration when August Karel Christiaan was buried in Vught on December 5, 1930. The obituary in the local newspaper spoke at length of his many accomplishments but also of his warm and caring personality.
Announcements regarding the death of August Karel Christiaan Suijling; 1930.
Obituary, Provinciale Noordbrabantsche en ‘s Hertogenbossche courant, December 5, 1930.
Mother Woutera was left alone in the large house on the Taalstraat. She advertised for help. Quite possibly a first ad did not provide the proper response as the address was wrong, but a year later she emphasized the fact hers was “een zeer klein gezin” (a very small household). In the Thirties she frequently went to Aachen in Germany for treatment of the arthritis in her hands.
Provinciale Noordbrabantsche en ‘s Hertogenbossche courant, February 22, 1930.
Provinciale Noordbrabantsche en ‘s Hertogenbossche courant, January 14, 1931.
Woutera Verkerk in Aachen, 1938.
Some years later she apparently moved to the Parade in central Den Bosch. During the War she lived in an apartment near the southern exit of Den Bosch, opposite the Chalet Royal restaurant, where she was forced to have company of the very friendly German officer Herr Ludeke. Granddaughter Hannah, some five years old at the time, remembered how she joined her mother Guus on frequent visits from nearby Vught. In a row of houses on the right hand side of the main road to the city, she was certain, lived “de Gewone Man”. Starting in 1946, under the guise of “De gewone man zegt er het zijne van…” (The common man has his say…), radio actor Wam Heskes three times a week mused on everyday things in the news.
On April 1, 1946 son-in-law Bernard Dorhout, accompanied by his son Freek, took a taxi from Sneek to pick up Woutera and return the same day. Woutera, together with a live-in nurse, subsequently moved with the Dorhout family to Leeuwarden. Woutera passed away in 1951 in Vlissingen. Many years later Freek told that Woutera lived on the Parade with a view of St. John’s Cathedral. Before 1940, as far as he could remember, she visited Leeuwarden only once. She slept in the guest room and had a glass of water and a roll of mints next to her bed. “I saw her again on April 1, 1946. We lived in Sneek at the time and were going to pick up Grandma to take her home with us. One of the twins was allowed to go in a taxi to pick her up in Vught. It was the only time I won a bet with Peter and was allowed to go. There were no trains yet, there were no A-roads, and the bridges over the major rivers had been destroyed, so we had to use temporary bridges and pontoon bridges. The trip of a lifetime.”
Grandmother Woutera stayed in Sneek for a few months, and after we moved back to Leeuwarden, she stayed with us for quite some time. “I loved being in her room and chatting with her a lot. She stayed in bed all day and was visited weekly by nurses. She was sweet but so fragile, with soft hands, completely bent over from rheumatism. She had to eat a salt-free diet, but once a week she ate a pickled herring. She grunted with pleasure. The hairdresser came to her house for her; he rode a pink scooter, a Vespa.”
Wotera and son-in-law Bernard had a tense relationship, but the kids shared fond memories. At New Year’s, all the grandsons would go upstairs to their grandmother’s; they would receive a guilder. With a laugh Freek also remembered: “There’s a family photo of Grandma Suijling with Thony on her lap. Grandma Suijling thought she looked so awful in it that she immediately painted her face black.”
Tombstone of August Karel Christiaan Suijling and Woutera Verkerk; Algemene Begraafplaats Vught.
August Karel Christiaan and Woutera were blessed with two daughters: Augusta Maria Gerarda (Guus) (1901 Den Bosch – 1978 Leiden) and Marie Henriëtte (Miep) (1903 Den Bosch – 1973 Leeuwarden).
Offspring of August Karel Christiaan Suijling (1869-1930) and Woutera Verkerk.
Woutera and her daughters Guus (left) and Miep.
Miep and Guus Suijling, dressed up for an unknown celebration.
Guus and Miep, portrayed by one of the well-known Slagers in Den Bosch. Guus actively disliked the fact that she was portrayed in a side perspective rather than frontal like her sister.
Miep and Guus Guus and …?
Mother Woutera with her daughters Miep and Guus.
Guus Suijling and Kees Jansen
Guus was very young – sweet sixteen – when she was engaged to Cornelis (Kees) Jansen (later: Jansen van Wigmont) (1895 Wageningen – 1981 Voorschoten) (see section 9a). She attended the Koninklijke School voor Kunst, Techniek en Ambacht (KTA) (art academy) in Den Bosch but didn’t graduate, possibly due to her impending wedding. They married on September 4, 1923 in Den Bosch.
Group of artists associated with the Royal School for Art, Technology and Crafts (KTA), Sint Jorisstraat, Den Bosch; 1920. Recognizable are: 1 Fred Klaassen, 2 Jan van Anrooy (1901-1988), 3 Gerard Gerrits (1893-1959), 4 Piet Slager (1871-1938), 5 Huib Luns (1881-1942), 6 André Verhorst (1889-1977) and 7 Meta Marie Suijling (1901-1970). Between André Verhorst and Meta Suijling, Guus Suijling excels. Huib Luns is the father of the famous Minister of Foreign Affairs Joseph Luns.
Exhibition of artworks, presumably by students of the Royal School for KTA, on the occasion of director Huib Luns’s retirement in 1923. Was there a work of art by Guus? It’s quite possible.
Wedding picture of Guus Suijling en Kees Jansen. The bridesmaids are sister Miep (left) and Katy Deys; September 4, 1923.
Guus and Kees settled in Vught where three children were born: Jaap Wouter (1925), Hans (about 1934) and Hanna Marietta (1940). Hansje passed away at a very young age, probably dueto a gluten allergy that at the time could not be diagnosed.
The first image of Hanna with mother Guus and brother Jaap
Jaap studied medicine in Leiden and married Ada Goedbloed. They were the proud parents of daughters Han and Corine and son Egbert.
Hanna studied biology in Leiden where she met Pieter Winsemius. They married in 1966 in Vlissingen and were very happy with sons Albert and Gijs plus daughter Mariëtta. Their union provides the backbone of the family story on the Winsemius.com website. Pieter’s Winsemius ancestry is described in the chapters 1 through 7; his mothers Schreiber story is told in chapter 11. Hannah’s Jansen side of the family is accounted for in chapter 9, that also provides further information on her formative years in Vught, Vlissingen, Strasbourg and Luxemburg; her mother’s Suijling / Seuling side is captured in chapter 10.
The backbone of the Winsemius.com website.
Miep Suijling en Bernard Dorhout
The following text is written in Dutch. It accounts the relatively small branch of the Suijling / Seuling tribe with deep and remarkable roots in the province of Fryslân, up north in The Netherlands. The main surces of information are Dutch publications: a long letter written in 1921 by Bernard Dorhout who some years later married Miep Suijling, a book written by their son Peter on the remarkable roots of the Dorhout family[1] and a colorful account of his upbringing by Peter’s twin brother Freek.[2]
[1] Pieter Dorhout, Kroniek van de familie Dorhout; 2007.
[2] Freek Dorhout, “Opa, vertel ‘s!” van Elma van Vliet (Spectrum); 2011.
Miep Suijling behaalde in 1922 samen met haar beste vriendin Emma Lion haar gymnasiumdiploma in Den Bosch. Vervolgens verhuisde ze naar Leiden, waar ze rechten studeerde en haar kandidaatsdiploma in iets meer dan één jaar behaalde en haar doctoraat in 4,5 jaar, een opmerkelijke prestatie. Bovendien viel ze als een blok voor de motorfiets van haar buurman in Oegstgeest, Bernard Dorhout. Hij was een paar jaar eerder in Leiden begonnen aan de rechtenstudie en had zichzelf bij aanvang van zijn studie in Leiden getrakteerd op een tjotter en een 1000 cc Indian motorfiets. Ze mocht achterop naar Drachten om kennis te maken met de familie. Ze bezochten ook samen de grafkelder van het geslacht Dorhout, maar Miep zag dat geheel niet zitten: “Het is hier te koud dus ik ga hier nooit liggen.” Bernard verklaarde zich solidair en zo werden ze vele jaren en een heerlijk huwelijk later uiteindelijk samen in Grouw begraven. Als bijzondere voetnoot bij het familiegraf wist zoon Peter te vermelden dat de boer ter plaatse een opkamer had die uitsluitend beschikbaar was voor de familie Dorhout.
De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, June 30, 1922.
Provinciale Noordbrabantsche en ‘s Hertogenbossche courant, … 1923.
Provinciale Noordbrabantsche en ‘s Hertogenbossche courant, January 29, 1927.
Bullen Miep; 1923 en 1927.
Bernard Dorhout, ca 1925.
Indian 1924 Chief 100cc 2 cilinder zijklepper Frame. Na de Eerste Wereldoorlog besloot de Indian-fabriek dat het tijd was om een iets lichter model dan de 1000cc Powerplus op de markt te brengen. Het nieuwe model kreeg de naam “Scout” en zorgde voor een sensatie toen het in 1920 op de markt kwam. De sterke punten van het nieuwe ontwerp waren de eenvoudige bediening, het lichte gewicht, het ruime vermogen op de wegen van de jaren 20 en de onovertroffen betrouwbaarheid.
Een Dorhout-zijsprong
Bernard werd in 1901 geboren in Huize Vreewijk in Drachten als zoon van Lambertus Dorhout en Leopoldine Freyling. Hij stamde uit een “bijzondere” familie die, zoals kleurrijk beschreven door zijn zoon Peter, in de 17e en 18e eeuw behoorde tot de rijkste van Fryslân. Met veel grondbezit gespreid over de provincie waren het ware pommeranten die in en om Leeuwarden vooraanstaande posities bekleden. Zijn nazaten – grootvader Bernardus en vader Lambertus – slaagden er tot blijvende verbazing van hun nageslacht in dat kapitaal in twee generaties weg te poetsen.
Voorgeslacht van Bernard Dorhout
Bernard maakte het ons, zijn familieonderzoekers, meer dan tweehonderd jaar later gemakkelijk door biografische aantekeningen te schrijven. Het is een hoogst ongewoon egodocument, geschreven door een twintigjarige die terugblikt op zijn leven om ervoor te zorgen dat hij niet vergeet waar hij vandaan komt en bovendien dat zijn toekomstige echtgenote en nakomelingen iets over zijn jeugd te weten komen, mocht hij het zelf niet kunnen vertellen.[1] Het is ook ongewoon vanwege de scherpte van zijn pen: zijn observaties over enkele van zijn naaste familieleden zijn hard, voor ons een understatement. Niet voor niets hield zijn zoon Bert – Bernard had zijn aanstaande vrouw nog niet ontmoet – de tekst geheim voor publieke consumptie tot 2001, toen de hele vorige generatie was overleden. Om de nabijheid tot de jonge auteur te waarborgen, transcribeerde Bert de handgeschreven tekst, inclusief spelling, interpunctie, enz., tot in detail.
[1] Het origineel bevindt zich in de collectie van het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL), toegang 1754 Familie Dorhout, nr. 370 Autobiografische aantekeningen van Bernardus Dorhout over zichzelf en zijn familie.
Kort samengevat was grootvader Bernard in de ogen van zijn kleinzoon dom en bovendien ongelukkig getrouwd: “een goede man, maar hij had niet met mijn grootmoeder moeten trouwen.” Grootmoeder Margaretha Johanna Hulsewé was “wispelturig” en beschikte over een lange handleiding, die de omgang met haar bemoeilijkte. Er was veel ruzie in huize Dorhout en de kinderen kregen daardoor een slechte opvoeding en een minder plezierige jeugd. Zij lieten ook diepe en droef stemmende sporen in hun omgeving. Margaretha maakte met zekerheid grote schulden waarmee haar nazaten werden verrast tijdens het voorlezen van haar testament.
Bernardus Dorhout (1844-1919).
Aan de goede kant voltooiden zij in 1868 de bouw van Huize Vreewijk, een voornaam landgoed oorspronkelijk met een grote achtertuin grenzend aan bos aan de noordzijde van Drachten. De tuin werd ontworpen door tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard in Engelse landschapsstijl. Het echtpaar Dorhout bezat ook de naastgelegen boerderij (Folgeren 12), daterend uit 1648, die in de jaren 80 werd gerestaureerd en een rijksmonument is in Drachten. Ten behoeve van de kleinkinderen – kinderen van Lambertus en Leopoldine – werd daar in latere jaren het zomerhuis Simmer-Wille bijgebouwd, waar Bernard in september 1921 zijn brief schreef.
Huize Vreewijk in Noorder Drachten; ca. 1920.
Het tuinontwerp. De vijver.
Oude ansichtkaart van Folgeren. Folgeren 12: monumentale boerderij uit 1792 (1648?); foto 1962.
Vreewijk was gelegen op de hoek van Folgeren en Folgeralaan, aan de noordzijde van Drachten dichtbij de huidige snelweg naar Leeuwarden.
Zoon Lambertus (1870 – 1916) komt volgens zijn kleinzoon Peter over als een levensgenieter, die in zijn jonge jaren een vrij roerige sturm und drang-periode heeft doorleefd. Pas toen hij na tal van avonturen in een Antwerps café barvrouw Léopoldine Marie Freyling ontmoette, kwam zijn leven in een rustiger spoor. Hoewel… Lambertus bezwangerde volgens familieverhalen een dienstmeisje in de buurt van Drachten. Ze huwden in 1898; de komst van de uitsluitend Frans sprekende Poldine in Drachten heeft stellig enig opzien gebaard. Kleinzoon Peter concludeert dat Lambertus had gezien hoe zijn vader er een redelijk luxueuse levensstijl op na hield zonder wezenlijke werkzaamheden te verrichten. Goed voorbeeld deed goed volgen. Zij leefden van de opbrengst van de naast Vreewijk gelegen boerderij en van een jaargeld van zijn ouders die zelfs Vreewijk aan het jonge paar ter beschikking stelden. Zo verhuurde Lambertus in mei 1910 voor f 100 per maand het woongedeelte van de boerderij aan Mr. P.J. Troelstra, de bekende Pieter Jelles Troelstra. Het gelukkige huwelijk van de ouders – ze hielden zichtbaar van elkaar – straalde uit op hun vier kinderen die Vreewijk als een paradijs beleefden waarover ze altijd met een nostalgische herinnering bleven praten.
Nazaten van Lambertus Dorhout (1870-1916).
Wie waar? Foto met een goede kans genomen op Vreewijk. Rechts: wie en waarom dit kostuum?
Lambertus overleed in 1916, onverwacht en de diep bedroefde Poldine verhuisde met haar vier kinderen naar Groningen waar zij hun schooltijd afmaakten, Jans en Zus op de Meisjes-HBS, Bernard naar het Christelijk Willem Lodewijk Gymnasium en Piet naar het Praedinius Gymnasium. Met vakanties ging de familie tot 1920 naar Vreewijk.
Na 1920 kwam het landgoed uiteindelijk in handen van de familie Atema, die het verbouwde tot hotel en er later een zaal aan toevoegde. Zo fungeerde de villa als een bekende hotel-, congres-, dans- en trouwlocatie in de omgeving. Achter Vreewijk lag de danszaal, waar om de week een weekenddansavond plaatsvond; later werd dit een wekelijks evenement. Naast Vreewijk liggen de tennisbanen van de Drachtster Lawn Tennis Club, opgericht in 1922. Van de oorspronkelijke villa en het tuinontwerp is niets meer over. Het oude Vreewijk werd gesloopt en in 2008 werd het nieuwe Vreewijk geopend, een appartementencomplex in de stijl van het oude gebouw.
In 1924 hertrouwde Poldine met de huisarts Willem Groeneveld, naar mening van zoon Bernard een uitstekende man die ongelukkig getrouwd was geweest met een zenuwpatiënte. Een vijf jaar later stortte de beurs van Wall Street in en verdampte ook het door Willem Groeneveld belegde vermogen van zowel Poldine als dochter Zus – hij had gekozen voor Russische Staatspoorwegen. De ramp was compleet toen Willem uit schaamte of wroeging zelfmoord pleegde. Poldine’s enige steun en toeverlaat was haar jongste zoon Pieter die zich inmiddels als advocaat in Groningen had gevestigd. Hij “regelde” voor zijn moeder en zus een benedenverdieping op de Korreweg 212 in Groningen. Zus werd belast met de zorg voor haar moeder.
Kleinzoon Freek herinnerde zich: “Mijn Oma Dorhout – Oma Korreweg – woonde met tante Zus op Korreweg 212 in Groningen en kwam na de oorlog regelmatig bij ons logeren, vaak samen met Tante Zus. Peter en ik logeerden ook vaak in Groningen bij hen. Oma was klein en lief. Ik was erg op haar gesteld.” Zijn tweelingbroer vulde aan: “Het was een verschrikkelijke week”. De dames gingen elke middag anderhalf uur slapen en de jongens werden dan geacht op de grond te liggen en naar het plafond te staren. Gelukkig was er de hond en – een bijzondere herinnering die strekte tot vermaak – die dronk uit de wc.
De 70e verjaardag van grootmoeder Poldine Dorhout – Freyling; Paterswolde, augustus 1947. V.l.n.r. boven: Marten, Peter, Guus, Freek, moeder Miep, Bert, Gertrud (echtgenoot van oom Piet), Bernard, Han Groeneveld (zoon van Willem Groeneveld, de tweede echtgenote van Poldine), Kea, Zus. Onder: Johannes, Jans, grootmoeder Poldine met Toon op schoot, en vader Bernard.
Volgens zijn zoon Peter groeide Bernard op in het grote Huize Vreewijk met een alleraardigst stel ouders. Hij had daar een zeer gelukkige jeugd en bleef altijd enthousiast over Vreewijk praten met de vruchtenboomgaard met appel- en perenbomen, zelfs kweeperen, planten en bloemen, gazons en een vijver. Door de tuin liep zelfs een speelgoedtreintje.Omdat er in het gezin Frans werd gesproken, is dat ook de eerste taal die hij leerde spreken. In de omgang met het personeel en met de kinderen in het dorp leerde hij Fries spreken. Pas op de lagere school zou hij het Nederlands als normale spreektaal leren gebruiken.
Naar verluidt werd hij rond 1918 geraakt door de beruchte Spaanse griep die in Europa miljoenen mensenlevens kostte. Wellicht mede daardoor bleef hij levenslang gehinderd door een onderontwikkeld stel benen. Op zeker moment – tussen 1916 en 1920 – verwisselde Bernard het christelijke Willem Lodewijk Gymnasium in Groningen voor het Stedelijk Gymnasium in Leiden. Zijn studieresultaten warn niet optimaal en zijn ouders brachten hem onder bij een dominee. In de professorenomgeving voelde hij zich op zijn gemak en groeide hij verder los van het Noorden des lands. Ook al keerde hij later terug naar Friesland, hij zou een Leidenaar blijven. Wellicht mede daardoor was Bernard afstandelijk ten opzichte van zijn zussen Jans en Zus en zijn broer. Broer Piet speelde in die zin een heldenrol in het leven van zijn zussen. Toen Zus financieel aan de grond zat, trok bijvoorbeeld broer Piet tot zijn eeuwige lof zich haar lot aan.
Jans, …. (Piet or Gerard) and Zus.
In zijn befaamde brief schetste Bernard een bijzonder beeld van vooral zijn oudste zus Jans die “mooi” was maar ook diep ongelukkig in haar relatie met haar Gerhard met wie ze zich zeventien jaar oud al verloofde. Hij was, schrijft haar jongere broer, “dom” en “sluw” met als korte samenvatting “een nul”. Ten tijde van het schrijven was de verloving uit maar in 1923 is Jans toch getrouwd met de verfoeide Gerhard Bleeker, die direct na de huwelijksvoltrekking aankondigde “in bed gebeurt er niets”. Hij wilde geen kinderen want “jouw familie is gedegenereerd en de mijne ook”.
Gerhard was griffier aan het kantongerecht in Zuidbroek. Mr. Bleeker was van huis uit vermogend en niet afhankelijk van het niet zo hoge griffierssalaris. Freek noemt hem “een komische figuur die als een soort landheer in Zuidbroek en omgeving zaken besliste buiten het kantongerecht om.” Hij heeft op die wijze in Zuidbroek veel mensen geholpen, die in behoeftige omstandigheden verkeerden; er werd nimmer vergeefs een beroep op hem gedaan.” Zoals een waarnemer beschreef: “Meneer Bleeker, lange blauwe jas, witte das en grijze hoed, had voor iedereen een lach en een vriendelijke groet.” Hij was stellig geen harde werker; kwam op dagen dat hij geen zitting had, slechts even op het kantongerecht om de post te bekijken en stukken te tekenen. Werkte u hard? “Oh, zeker wel, soms wel een uur per dag.”
Voor zijn Leeuwarder neefjes was Gerhard “een zeer joviale, hartelijke man en daarbij een kleurrijk figuur”. Hij kwam nooit naar familiereünies, had dan last van iets onbestemds. Peter herinnert zich hoe hij reed in een grote Amerikaanse auto en door het dorp liep met een grote hoed, die hij met een lichte buiging voor iedere passant in het dorp afnam, want hij kende iedereen in Zuidbroek en vertelde vaak merkwaardige verhalen over zijn dorpsgenoten en over het personeel van het kantongerecht, waar het soms tot onderlinge vechtpartijen kwam en over de klerk Doddema en een zekere Flora, die de tuin van het kantongerecht bijhield.”
Er golden vaste rituelen, zegt Peter. “Indien men een dag op bezoek was bij oom Gerhard en tante Jans, dan werd men hartelijk ontvangen met koekjes, chocola, bonbons of cake, gevolgd door grote glazen rode Port met zoutjes, waarna een warme maaltijd volgde. Om drie uur, half vier – als Gerhard zijn middagdutje had gedaan – werd dan thee geserveerd wederom met koekjes en cake. Ondertussen propte Oom Gerhard ons, toen we nog jong waren, ook nog vol met stukken chocola en vertelde ondertussen scabreuse verhalen die tante Jans niet mocht horen.”
Na de dood van haar moeder in 1994 bleef Zus wonen op de Korreweg. Zij verhuurde kamers aan studenten die zij bovendien met maaltijden vertroetelde. In latere jaren verhuisde ze naar een serviceflat waar ook Jans kwam te wonen. Weer later verhuisden de zusters naar verzorgingsflat Westerholm in Groningen.
Piet overleed in 1990, Jans in 1993 en Zus tenslotte in 1999. Zij werd, anders dan Bernard en Miep, begraven in het familiegraf. De grafheuvel met de kelder van de familie Dorhout ligt op een weiland tegen de rand van Leeuwarden. Omdat er geen weg naar toe loopt en het weiland in winter en voorjaar wat sompig is, konden begrafenisauto’s er niet komen. De boer, die het betreffende perceel als grasland pachtte, zorgde er dan voor, dat hij met een tractor met daarachter een boerenwagen met de doodskist door het weiland bij de grafheuvel terecht kwam. Het merendeel der neven, nichten en achterneven en -nichten volgde op laarzen het stoffelijk overschot van tante Zus naar haar laatste rustplaats. Daar sprak neef Bert waarna de lijkbezorgers met de kist afdaalden in de grafkelder.
Wie zijn deze badende schoonheden in het album van Miep? Leidse clubgenoten of zusters Bernard?
Terug naar Leiden
Een bijzondere familie waar Miep Suijling haar geluk vond en zeker ook een bijzondere partner met wie zij een band smeedde. Ten gevolg van zijn asthma heeft Bernard zijn rechtenstudie in Leiden onderbroken om naar de Rijkslandbouwwinterschool te Drachten te gaan, waar hij leerde om koeien te melken en akkers om te ploegen met een door een paard voortgetrokken ploeg. Hij werkte daarna enkele maanden op een veeboerderij in Engeland. Omdat het slecht ging in de boerenbedrijven, keerde hij terug in Leiden waar hij in 1928 afstudeerde.
Kort daarna, op 18 februari 1929, gaven Miep en hij elkaar hun ja-woord. Het was – zo vertelde zij haar zoons – een van de koudste dagen van de eeuw; het vroor dat het kraakte en de bruid moest onder haar bruidsjurk een pak kranten dragen om geen longontsteking op te lopen.
Miep en Bernard Dorhout: statieportret en trouwboekje; 18 februari 1929.
Bernard begon na zijn trouwen in 1929 als griffier bij de rechtbank in Leeuwarden en verdiende 400 gulden per maand. Het waren “andere tijden” in het Paleis van Justitie in Leeuwarden, waar de medewerkers nog met ganzenveer aan statafels stonden om processen verbaal over te schrijven. Miep was al na korte tijd in verwachting; op 7 juli 1930 werd op het Engelseplein in Leeuwarden zoon Bert geboren. Kort daarna bouwde Bernard samen met de heer Oosterhoff, directeur van de Algemene Friese, een twee-onder-één-kap met rieten dak aan de Troelstraweg 98; het kostte hem 100.000 gulden. Twee jaar later werd zoon August Karel oftewel Guus daar geboren.
Miep met zoon Bert; Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, 6 juli 1930.
Op 4 maart 1935 werd het gezin blij verrast met de geboorte van de tweeling Peter en Freek. Een kleine tachtig jaar later wist Freek nog te vertellen, dat zijn moeder de opmerking van de huisarts “het kon wel eens een tweeling worden” nooit serieus heeft genomen. Een tweeling was toen bijzonder; het kwam minder voor dan de laatste vijftig jaar. Hoewel… “Toch zaten wij in de 1e klas met vier tweelingen.”
Geboorte Peter en Freek; 4 maart 1935.
Met broers Guus en Bert en met grootmoeder Woutera.
Op verzoek van zijn kleinkinderen nam Freek in 2011 de uitdaging aan uit het boekje “Opa, vertel ‘s!” van Elma van Vliet (Spectrum). Zijn teksten getuigen van een warme jeugd in de jaren rond de Tweede Wereldoorlog. Opa beschikte over een uitstekend geheugen en kon goed vertellen. Hij werd onze gids in het vervolg van het familieverhaal.
Zijn broer Peter was twintig minuten ouder dan hij, vertelde hij. “Hij was altijd een halve of hele maat groter en stond ook eerder. In de box rolde hij naar mijn kant en kon, als hij op mij stond, net bij de rand. Het verhaal gaat dat wij op elkaar’s duim zogen.” Het ouderpaar had heel wat te stellen met hun viertal. Bert was zachtaardig, gedwee en gehoorzaam; Guus waarschijnlijk ook, had wel een moeilijk karakter, zoals later bleek. Hij heeft de geboorte en latere aanwezigheid van twee aandachtrekkertjes als een grote verstoring van zijn orde ervaren. Miep herkende zich zeker in Bert, meer dan in Guus. Die leek op haar vader. Peter en Freek waren zeker niet gedwee.
Tweelingen doen het altijd goed op foto’s; prachtige prenten vertellen hun eigen verhaal.
Een bladzijde uit het album van Miep met centraal het portret met haar moeder Woutera en zus Guus met haar zoontje Hansje, een paar maanden jonger dan de tweeling.
Paps en Mams vulden elkaar aan, vertelt Freek, ook in het opvoeden van de kinderen. Bert was gezeglijk, vriendelijk, meegaand en bezorgde zijn ouders alleen plezier. Guus was veel minder gezeglijk; kon, als een schorpioen, gevaarlijk uit de hoek komen. Pas vele jaren later werd hij minder “difficiel”, ook voor zichzelf. Mams, met Bert verwend, moest veel slikken. Ze had er de handen vol aan en kreeg steun van de in huis wonende en deel uitmakende van het gezin Door Weidijk, van huis uit verpleegkundige. Wij waren gek met Door. Gedurende vele jaren had Mams niet alleen een meisje voor de kinderen, maar ook een dienstmeisje en een werkster.
Alle vier de jongens hadden op de Troelstraweg hun eigen kamer met warm en koud stromend water. Een 5 meter diepe voortuin en een 30 meter diepe achtertuin met vijver en treurberk en kastanjeboom. Met garage waarin nooit een auto heeft gestaan, wel veel fietsen. De achtertuin grensde aan het het terrein van het ziekenhuis. Voor de verwarming had het ziekenhuis waarschijnlijk een grote kachel want er hoorde een grote schoorsteen bij. Op een mistige avond heeft daar een lijntoestel van de KLM een deel van zijn vleugel verloren door de aanraking met de top van die schoorsteen.
Vroege herinneringen. “Het huis, aan de buitenkant van Leeuwarden, keek door een straat tegenover ons over weilanden tot aan de torenspits van Deinum. Bij laagstaande zon, een twee dagen in de herfst en een twee dagen in het voorjaar, scheen de zon door die straat net in onze voorkamer en zette zelfs de openhaard in het zonnetje. De openhaard brandde vaak en links en rechts van de haard stonden twee stoeltjes, het fijnste plekje in huis. Paps kon de haard aanmaken door uit de kolenkachel voor de centrale verwarming in de bijkeuken een grote schop gloeiende kolen te halen en daarmee door de keuken en gang lopend, de lading in de haard te droppen.”
Miep ontplooide naast haar drukke gezin ook buitenshuis een maatschappelijk en sociaal netwerk in de provinciehoofdstad. Zo adviseerde zij de dirctrice van de Meisjes HBS over de boeken in de schoolbibliotheek. In latere jaren was ze curator van het Oude Burgerweeshuis en het Gebbema Gasthuis in Leeuwarden en tevens bestuurslid van het Diaconessenhuis in Leeuwarden waar al haar kinderen werden geboren. Ook haar echtgenoot bekleedde buiten de rechterlijke macht vele functies; zo was hij curator van het Ritske Boelema Gasthuis en het Nieuw Stads Weeshuis en voorzitter van de Stichting Practische Hulp.
Leeuwarder courant, November 4, 1937.
De leukste dag vroeger voor de oorlog was de zaterdag. We gingen in bad en kregen voor de open haard in onze pyjama een “paardenoog”, een groot stuk schuim (meringue).
Toen we vier jaar waren, gingen we met grote vakantie naar Bergen aan Zee en at ik hazekeuteltjes op mijn broodje. In 1941 waren we zeker vier weken op een boerderij gelogeerd in Eestrum, een lief, klein dorpje twintig kilometer oostelijk van Leeuwarden. We gingen op de fiets daarheen, ons hondje liep de hele afstand mee. Paps en Mams vierden toen hun 12 en een half jarige huwelijk. Er is toen een foto genomen waar we met alle vier jongetjes, Bert, Guus, Peter en Freek, op het paard van de boer zaten. ’s Avonds bij de feestmaaltijd in een grote tent in het dorp verderop (Oostermeer) liep ik naar buiten en struikelde over een scheerlijn en viel met mijn witte matrozenpakje voorover met mijn buik in een koeieflens.
Het belangrijkste in onze jeugd was natuurlijk de oorlog. In 1940 al werden we door de Duitsers uit ons huis gezet; later in Sneek moesten we de benedenverdieping van ons huis afstaan aan de Duitsers. In Friesland was het vrij rustig en we leden ook geen honger zoals in West Nederland. Je zag altijd wel Duitse soldaten; in lange rijen marcherend en daarbij altijd weer zingen: Auf einem Seemannsgrab da blühen keine Rosen. Het klonk altijd mooi, raken we nooit meer kwijt uit ons hoofd. Luchtgevechten boven Leeuwarden; het vliegveld was in die tijd van strategisch belang. De uitgangen van de stad waren gebarricadeerd met twee grote muren waardoor heen je alleen zigzaggend kon. De weinige auto’s, die er nog reden bijvoorbeeld van de artsen, reden op houtgas.
De Troelstraweg, de weg naar Stiens, ging ook richting vliegveld. Het was een brede weg met veel mooie grote huizen. Voor de Duitsers was dat reden om die huizen te vorderen voor hun “Ortskommandantur”. We kregen een week de tijd om iets anders te vinden. Dat werd 500 meter hemelsbreed verder de Pelikaanstraat 12, waar in 1943 nakomer Thony – Toon – werd geboren.
De jongens gingen naar school. Er waren tussen de 28 en 32 leerlingen per klas, in 2-persoonsbanken in vier rijen. In het jaar zat je altijd naast dezelfde. In de oorlog, toen er door brandstofgebrek niet gestookt kon worden, moesten we naar een andere school. De ene school had les van 8 tot 10 en van 1 tot 3, de nadere school van 10 tot 12 en van 3 tot 5. Op zolder stonden emmers met water voor eventuele brandbommen. Op alle ramen zaten bruine plakstrips om het vallend glas zoveel mogelijk bijeen te houden. Ook onder de trap lag een hoop zand om brandbommen te smoren.
Freek leerde daar in 1941 met een kroontjespen te schrijven. De meesters en juffen op de lagere school waren netjes aangekleed, de meesters in driedelig pak, de dames in jurk of rok en bloes, zeker geen lange broek. Op de toen nog bestaande Meisjes-HBS (Spinazie-academie of frieten-aquarium) moesten meisjes die in een lange broek verschenen terug naar huis: “Ga naar huis en kom netjes gekleed weer terug.” Verder sprak je de juf of meester aan met meneer of mevrouw of juffrouw. En je sprak met twee woorden: Ja, meneer of Ja, juffrouw. Je was niet brutaal en sprak de meester of juf nooit tegen.
Het uit je hoofd leren van de tafels van vermenigvuldiging werd hardop door de hele klas meegedreund, 6 x 8 = altijd 8. In de winkels verbaas ik de juffrouw aan de kassa als ik uit het hoofd het totaal noem, nog voordat zij de cijfers heeft ingetoetst. Je moest soms voor straf nablijven maar nooit langer dan een half uur. Als je echt stout was of ongedurig, dan moest je in de hoek staan of op de gang, maar ook nooit langer dan een kwartier.
In de oorlogsjaren gingen we wel met schoolreisje, maar bleven we in de omgeving van Leeuwarden. Guus ging met een Jan Plezier, een overdekte kar met lange banken aan de zijkant en getrokken door een paard. Wij met het treintje naar Tietjerk, een wandelbos. In de stoomtram aten we onze boterhammen op, nadat we eerst op onze knietjes voor de bank moeten bidden.
Lagere school leeftijd.
We woonden op de Troelstraweg tot we in 1943 naar Sneek verhuisden, waar Paps kantonrechter werd. We woonden daar in een mooi, breed huis aan de Bothniakade. Geen voortuin, wel een diepe achtertuin met veel crocusjes en echt bijzondere planten, Paps kende ze allemaal. We kwamen te wonen naast huisarts Van den Heuvell en zijn gezin met een zoon en dochters Jenny en Marianne. Door een gat in de heg in de achtertuin – je mocht in de oorlog niet na 8 uur over straat – kon Dokter Kees, zoals hij binnen het gezin werd genoemd, bij ons komen vertellen wat hij over de illegale Radio Oranje had gehoord. Onder andere dat de Duitsers Stalingrad niet konden veroveren en de barre terugtocht moesten afleggen.
Oudste zoon Bert bezocht in die tijd het gymnasium in Leeuwarden. Hij vond door de week zijn intrek bij kennissen van zijn ouders: het artsenechtpaar Samsom, dat woonde aan de Willemskade in Leeuwarden. Het zijn vermoedelijk de ouders van de latere PvdA-voorman Diederik Samsom.
De belangrijkste gebeurtenis in die jaren was natuurlijk onze verjaardag, we vierden als tweeling onze verjaardag altijd samen, zeker tot ons 15e jaar. We waren de week daarvoor al niet te houden. Als we ’s morgens wakker werden, begonnen we elkaar een kadootje te geven. Dat had de hele nacht onder ons kussen gelegen en heettte dan ook het kussenkadootje. Mams kon heel speciaal de cadeaus uitstallen en de tafel versieren. Op school mochten we tracteren tot in de tweede klas van het gymnasium. Op grote zuurballen, daar deed je zo lang mee. Op de dag zelf of op de woensdag- of zaterdagmiddag kwamen de vriendjes en werden er spelltjes gedaan en was er taart en limonade. Ze bleven niet eten; dat deden we toen nog niet.
Op 4 maart 1945, vlak voor het einde van de oorlog, kregen we van de buurjongen een klein flesje met limonadesiroop, sinaasappelsmaak, heel bijzonder en elk een gebreide pullover. Op 15 april zijn we in Sneek door de Canadezen bevrijd. Paps en Mams spraken vloeiend Frans dus de eerste bevrijders in onze straat kregen bij ons een kop namaakkoffie; dat vonden ze maar niks.
Links: menukaart Bevrijdingshapje bij familie Van den Heuvell in Sneek, 15 mei 1945. Rechts: ‘trouwfoto’ van Freek (10) en zijn buurmeisje Jen van den Heuvell (7); Sneek, zomer 1946.
Wat deden julie thuis, Opa? We lazen Okki Pepernoot, Bruintje de Beer, de Vuurrode schoentjes, Pam en de maanapen. We gingen om 7 uur naar bed; op mijn 7e om kwart over 7 en op mijn 8e om 20 over 7. Voorgelezen werden we voor het slapengaan door Paps uit Koning Kaskoeskilewan en zijn hofnar Jodocus. Hij hield het boek zo dat wij de plaatjes konden zien. Hij kon dus onderste boven lezen. Hij was heel wijs en zei nooit een woord te veel en begon nooit een zin met ik. Hij hielp ons allemaal met huiswerk. Hij beheerste alle talen, grieks, latijn, engels, frans, duits. En hij had altijd tijd voor ons. Als hij tegen 6 uur thuis kwam, tikte hij elke avond weer op het weerglas – de barometer – om te kijken wat voor weer het werd. Dat was hij gewend, toen hij zijn jeugd in Drachten doorbracht.
Er werd op de lagere school in Leeuwarden veel gezongen. Hollands: Waar de blanke top der duinen, Een karretje op de zandweg reed. Ook Friese liedjes: “De Maitiid is te roeken (Je kan de meitijd ruiken). Thuis zongen we met Mams, mijn vader kon niet zingen, ik ook niet. Jan Pierwiet en Kun je nog zingen, zing dan mee. We hadden elke dag wel een half uur zingen. Rechtop in de bank zitten en de armen gekruist op de rug. Oefenen, regel voor regel. Na de oorlog leerden we ook Engels voor het Engelse volkslied en het Nederlandse volkslied. Want na de bevrijding in mei 1945 moesten we voor de burgemeester of voor de commissaris van de Koningin of voor de buitenlandse miliatiren met alle 4e, 5e en 6e klassertjes, wel meer dan duizend, netjes in rijen opgesteld… Ook op koninklijke feestdagen werd gezongen.
De feestdagen waren altijd feestelijk. Mams kookte dan bijzonder en de tafel werd feestelijk gedekt. Met Pasen bij het ontbijt kwam de elektrische trein op tafel en die stopte dan voor je boterham. Die trein reed een rondje met een strooiwagen met hagelslag en een wagen met plakjes kaas. Peter had met de kerstavond een keer zijn aquarium op tafel. Daar schenen de kaarsen zo mooi doorheen. Met kerstmis hadden we een boom met echte brandende kaarsjes en Mams las dan een kerstverhaal, niet uit de bijbel. Dan gingen de kaarsjes aan met naast de kerstboom een emmer met water en spons. Oudejaarsavond aten we erwtensoep of stamppot. Dan werd ook de kerstboom opgestookt, tak voor tak, in de open haard.
In 1946 werd Bernard benoemd als kinderrechter. Hij bleef dat tot 1966 en was de laatste vier jaar vice-president van de rechtbank. Het gezin verhuisde weer terug naar de Troelstraweg. Na de oorlog waren de Canadezen daar voor een half jaar ingetrokken. Toen was er brand en moesten ze er wel uit en kon iedereen terug naar zijn vertrouwde stekje. Ook buiten de rechterlijke macht bekleedde hij vele functies; zo was hij curator van het Ritske Boelema Gasthuis en het Nieuw Stads Weeshuis en voorzitter van de Stichting Practische Hulp.
Mams was van huis uit Luthers maar had in haar jeugd wonend in Den Bosch tegenover de Sint Jan het rijke Roomse leven in al zijn facetten meegemaakt. We werden dus duidelijk anti-katholiek opgevoed. Mams’ zuster, tante Guus, was nog veel erger. Voor kleding gingen we naar P&C, niet naar C&A want die was Rooms.
De mannen groeiden op en hun moeder hield de touwtjes stevig in handen: alles kon weliswaar maar wel binnen solide kaders. Op de middelbare school gold bijvoorbeeld 12:00 uur thuis zijn. Daar hielden wij ons aan. Er waren ook vaste rituelen. Mams wekte ons om half acht, 8 uur aan de ontbijttafel, 20 over 8 naar school, Paps wat later op zijn fiets – zijn hele leven lang – naar de rechtbank; het Paleis van Justitie op het Zaailand. ’s Morgens werd tegen 11 uur koffie gedronken, Mams met het dienstmeisje. Kwart over twaalf kwamen we weer thuis, half een de middagboterham met melk, Paps was er dan ook. De tafel weer gedekt, met de hand gesneden brood, kaas, zoet, zelden vleeswaren. Weinig fruit. We gingn om 20 over 1 weer naar school en waren tegen 4 uur weer thuis. Kregen thee en gingen huiswerk maken. Toen we jonger waren, speelden we buiten; er waren toen nog geen auto’s, af en toe een fietser. Voldoende groente, aardappelen, vlees en jus stondn om 6 uur op tafel. Wijn werd er alleen op verjaardagen gedronken.
Toen we nog geen 10 waren, gingen we voor 8 uur al naar bed. Ton ik op het gymnasium zat, ging ik voor 9 uur al slapen. Paps en Mams gingen rond half elf naar bed, nadat ze ’s avonds 1 kop thee hadden gedronken. De zondagmorgen werd uitgeslapen tot half 9.
Elk jaar ging het gezin met vakantie in Nederland in een pension of boerderij. Dat was met vijf opgroeiende jongens dikke pret. Zomer 1947 zaten we in een huisje op de Veluwe bij Doornspijk. Vlak bij een spoorwegovergang. Als Bert zei dat je een trein al kon horen naderen door met je oor op de rails te gaan liggen, was dat voor ons voldoende om met ons 5-en naast elkaar op de rails te liggen. Mams zag haar kroostal onthoofd langs de spoorbaan liggen. Natuurlijk waren we tijdig uit de buurt als de sneltrein met stoomlocomotief langs denderde.
De schooluitstapjes werden na de oorlog uitdagender. In 1946 gingen we met schoolreis een dag op en neer met de trein via Harlingen en Enkhuizen naar Amsterdam om naar Artis te gaan. In 1947 gingen we met de hele klas een paar dagen naar Terschelling. Ook de techniek ontwikkelde zich in hoog tempo. In 1947 kocht Freek zijn eerste balpen: een Bic van zeven gulden 50. We hadden thuis altijd al een stofzuiger. In de naoorlogse jaren was het eerst een kleine vierkante wasmachine met links-en-rechtsom draaiende pulsator met een wringer bovenop. Daarna kwamen er een broodroooster en een koelkast bij. Voor Mams waarschijnlijk een föhn en voor de zonen een scheerapparaat. Toen Paps en Mams in 1967 in Grouw gingen wonen, was daar in ieder geval een tv.
Tot 1950 hadden we geen radio. Na de oorlog ging ik naar de bioscoop, twee maal per jaar hooguit. s’Avonds keek Paps stukken na voor de rechtbank of was hij bezig met zijn postzegelverzameling; Bert en Paps waren fervente verzamelaars. Mams las de krant of een boek of schreef brieven. We hadden thuis de Rotterdamse Courant (nu NRC) en de Leeuwarder Courant; na de oorlog kwam daar Elsevier’s Weekblad bij. Om kwart over 8 werd er een kop thee gdronken. Tegen half elf ging men naar bed.
Toen de radio alsnog doorbrak in huize Dorhout was het favoriete programma op dinsdagavond de door de AVRO uitgezonden “Bonte Dinsdagavond trein” met de toen nog onbekende Toon Hermans. Op zaterdagavond zond de KRO uit “Negen heit de klok” met onder andere Alexander Polak, de vader van Clairie Polak. Hersengymnastiek was spannend en ook hoorspelen met Paul Vlaanderen als slimme rechercheur: “Ina, Ina, kindje…” En zondag om 1 uur was er het politiek commentaar door Mr. G.B.J. Hilterman. Af en toe, ook op zondag, Ir. de Hollander die sprak over de vorderingen van het herstel van ons – door de oorlog grotendeels verwoeste – spoorwegnet en de voortgang van de electrificatie. Onder andere Amersfoort – Zwolle – Leeuwarden en Groningen en de lijn naar Vlissingen. Er waren memorabele momenten. Heerenveen was de beste voetbalclub in de tijd dat Abe Lenstra er speelde. Welke voetbalwedstrijd zal je nooit vergeten? In 1954 de wedstrijd Zwitserland – Nederland waarin Abe een vrije trap kreeg op de middenlijn. “Ik voorspelde dat hij zou scoren. En dat deed hij ook.”
Mams was vrolijk, altijd opgewekt en toerenmotor van het gezin; ze zag alles van de zonnige kant. Paps, door zijn asthma, veel rustiger, reageerde langzaam, maar altijd trefzeker en betrouwbaar. Dolde en stoeide niet met zijn zonen. Mams versierde het huis, bracht de sfeer erin, Paps de rust. Paps kon eindeloos de laatste kaaskorst in vierkante millimeters fijn snijden en ze dan buiten voor de vogeltjes neergooien met een armzwaai. Paps tenniste ook en ging een maal per week naar de sociëteit. Hij liet dan een chocoladereep (75 gram) voor het gezin achter om op zijn uitgaansavond ook wat te vieren. Mams noemde dat de aflaat.
Met grote warmte herinnerde Freek zich de bijzondere rol die zijn vader speelde. “In mijn jonge jaren twijfelde ik nogal aan mezelf. Paps zijn uitspraak: ‘het komt wel goed’ gaf een bodem onder mijn bestaan. Toen Toon als nakomer door ons als pubers te veel op de huid werd gezeten, nam Paps hem in bescherming. Aan tafel zat Toon bij Paps op schoot en masseerde met zijn arm onder Paps’ kin door het andere oorlelletje.”
Mams had een geoefende stem en zong in een dameskoor. Ze had het met zes mannen om zich heen ook niet makkelijk; wij waren zo kritisch en nuchter. Zij probeerde wel aanstaande bruiden voor ons te bedenken. Gelukkig hebben we allen onze eigen keus kunnen maken. Ze was later dol op haar schoondochters en vond het zalig om met hen te winkelen. Na al die zonen genoot ze ook van haar zeven kleindochters. Eindeloos maakte ze smokjurken. Ze had een heel mooi handschrift en sprak heel beeldend, kon gigantisch overdrijven. Als Paps aan tafel naar de kaas reikte en met zijn mouw bijna de botervloot raakte, kon Mams zeggen: “Paps, je hangt met je hele pak in de boter.”
In later dagen stelde Miep haar huis open voor velen. Oma Woutera Verkerk woonde tot 1951 op de eerste verdieping. Wies Ritsema – een dochter van kennissen uit Winterswijk en de latere echtgenote van Bert wiens plaats zij aan de Treolstraweg innam toen hij ging studeren – maakte haar middelbare school af als inwonende tiener in Leeuwarden. Veel later vonden ook Jan Willem ’s Jacob en Giekje Borgerhoff Mulder een gastvrij onderdak. Daarnaast konden vrienden en vriendinnen altijd blijven eten. Voormalig buurmeisje Jenny reisde als middelbare scholier elke dag met de trein van Sneek naar Leeuwarden en lunchte bij de Dorhout’s. “Ze kreeg dan een boterham met gember mee van huis,” herinnerde Freek zich. “Die kreeg ik en dan kreeg zij een verse boterham.” Maar ook anderen waren kind aan huis, zoals Tjalling Tjallingh Halbertsma, een vriend van Bert, Karel Stoop als vriend van Guus en Kerst Toxopeus, een vriend van Peter, die zo intensief deel uitmaakte van het gezin dat Miep en Bernard hem als hun zesde zoon beschouwden.
Paps was astmatisch en liep moeilijk, in de bergen wel als het maar boven de 1500 meter was. Hij is zijn hele leven op de fiets naar de rechtbank gegaan. In Sneek kon hij lopen, dat was dichtbij. Hij kon echter wel zeilen. In 1941 – koperen bruiloft – was er bij het ontbijt een spaarpot op tafel. Er werd gespaard voor een zeilboot. Die kwam er, een BMer in 1948. In 1955 kwam er een woonschip. Dit lag eerst in het haventje, vlak bij het huis, maar ging later naar zijn vaste plek (bijna 50 jaar) in de Bird bij Grouw. Na zeker tien jaar kwam er een aansluiting op het waternet.
De jongens hadden op de middelbare school een tandem. Hun nichtje Hannah – de vijf jaar jongere dochter van Miep’s zus Guus – vertelde vele malen hoe heerlijk het was om bij Peter achterop de tandem door Leeuwarden te zwieren. Het gezin van Oom Bernard en Tante Miep was voor haar sowieso “zoals ’t moest zijn”: vijf jongens in een huis waar alles kon. Haar tante was voor haar een rolmodel.
De tweeling wist zich voorbestemd. “Toen wij in de wieg lagen, zouden we al naar het Gymnasium gaan en vervolgens in Leiden Rechten gaan studeren. Dus gingen we naar de Hofschool en het Gymnasium in Leeuwarden. Peter ging door en studeerde in Leiden af.” Freek verliet echter in 1953 het ouderlijk huis, kort voor zijn 18e verjaardag. Paps vond dat de tweeling beter gescheiden zich zouden kunnen ontwikkelen en Freek vond onderdak in Amersfoort.
De voorbestemde tweeling als middelbare scholier.
Het werd een bijzondere ervaring met hoogte- en dieptepunten voor hij zijn draai vond. “Vanuit de 3e klas Gymnasium aldaar gingen we met de bus naar Parijs, een hele week, We bivakkeerden in een schoolgebouw in een van de voorsteden. We hebben toen een hele hoop gezien, ook een variete-avond. In Amersfoort maakte ik het Gymnasium niet af.” Hij probeerde nog een half jaar de HBS-A tot eind 1953. Daarna werkte hij in Brussel in Hotel Metropole, Franstalig. In Brussel liet hij een pyrexschaal met een forel van een stenen trap vallen. “Ik ben nog nooit zo uitgescholden.”
In januari 1954 ging hij voor drie jaar naar de Hotelvakschool in Lausanne, op kamers bij een Nederlandse mevrouw. Met 40 nationaliteiten en onderwijs in het Frans. Het was een enorme sprong in het diepe: tot 1945 was hij de provincie nauwelijks uit geweest. “Eind juli 1952 gingen we voor het eerst naar het buitenland, Zwitserland. Met de nachttrein van Amsterdam – Maastricht – Luik – Thionville – Metz – Strassbourg – Basel – Bern – Interlaken – Meiringen.” In Lausanne volgde hij drie cursussen: Bediening, Keuken en Hoteladministratie. Hij voelde zich vooral op zijn gemak in de Bedieningscursus hoewel hij nog wel eens een schaal met halve kippen en saus over de schouder van een gast heeft gegoten.
Miep op een bankje voor de Hotelschool en met zoon Freek in het midden van de middelste rij, met zijn medecursisten koks.
Met vijf zoons was de toenmalige dienstplicht vanzelfsprekend een aandachtspuntje, die aan de Troelstraweg uitliep op een soort loterij. Toen Bert in dienst moest, waren er zoveel jongens van die leeftijd dat hij werd vrijgesteld. Dat was pech voor Freek omdat hij normaliter als vierde zoon zou zijn vrijgesteld maar nu moest opkomen. Guus had echter meer pech want hij moest nog 2 jaar dienen en Peter en Freek slechts 18 maanden. Hij was ingedeeld bij de Artillerie en eindigde als sergeant. Peter kwam bij de Cavalerie, vroeger paarden, nu tanks. Als vaandrig leidde hij een peloton van 15 soldaten en hij was vvftankcommandant.
Na de hotelschool moest ook Freek van eind 1956 tot augustus 1958 voor zijn nummer opkomen. Hij begon op de officiersopleiding van de Intendance (Bevoorradingstroepen). Door zijn knie kon hij niet echt marcheren en werd hij geplaatst als adjudant van de bataljonscommandant om op de kamer administatief werk te doen. Hij kreeg, omdat hij zijn eigen schoenen mocht dragen in plaats van de zware kistjes, een tegemoetkoming van 20 cent per dag. Later werd Toon weer vrijgesteld; er waren nooit mee dan drie dienstplichtigen per gezin.
Na afloop van zijn diensttijd in zomer ’58 kwam Freek via een Rotary collega van zijn vader in Hotel de Wittebrug in Scheveningen als aide-de-reception. Donker blauw pak, wit overhemd en gedekte das. Veel ging toen nog handmatig. Ik moest het restauarant en keuken regelmatig langs om de per vertering apart uitgeschreven bonnen op te halen die de receptionisten op de rekeningen in een groot boek noteerden. Zo kwam ik ook in de koffiekeuken. Daat zat achter een tafeltje (onder het tafelkleed verscholen de partituur van een lied) een meisje. Zoals later bleek een leerling van het Haags Conservatorium. We spraken elkaar dagelijks kort; volgens haar ;ater uitleg was ik zeer afstandelijk. Binnen een paar maandenm vonden we elkaar leuker en na de dienst gingen we nog wat wandelen richting Scheveningen. Ze was vrolijk en opgewekt en natuurlijk heel lief. Ze werkte in dat hotel om haar studie te kunnen betalen. De ene helft van de dag was ze op het Conservatorium, de tweede helft werkte ze in het hotel. Cil was een echte doorzetter. Ze nam me mee naar de uitvoering van de Matthaeus Passion; haar leraar had de Christusrol. Een toen nog lange zit. Ze nam deel aan het Vocalistenconcours in Den Bosch. En ik nam haar mee naar Leeuwarden, mijn moeder vond het maar niks dat ik met een katholiek meisje thuis kwam. Er zijn zo veel andere lieve meisjes, zei ze. Zijn beoogd schoonvader vond het ook maar niks dat zijn dochter met een ongedoopte “heiden” thuis kwam.
Toen we over trouwen hadden en zo, heb ik haar vader een brief geschreven en hem om haar hand gevraagd. Oma had 5 zussen; alleen de jongste, Yvonne en 17 jaar oud, had nog geen verkering. De andere zussen waren zeer enthousiast en er werd direct gezoend. Dit was ik van huis uit niet gewend.
Huwelijk Freek en Cil; Tilburg, 9 december 1961
De zoons waaierden uit en stichtten hun eigen gezinnen. Miep en Bernard bleven tot 1966 in Leeuwarden wonen. Daarna beleefden ze hun gouden jaren in Grouw, niet langer op de woonboot maar “op de wal”. Zij overleed in 1973, Bernard volgde haar in 1974. Ze waren zeer gelukkig met elkaar en hun kroost.
Portret van Miep Suijling door Paul Citroen.
Nazaten van Miep Suijling en Bernard Dorhout.
Een collage van mini-cv’s en snapshots, goeddeels gemaakt bij de huwelijksreceptie van Thony en Marlies Dingemans bij Kraantje-Lek in Overveen op 21 maart 1970, schetst een beeld van de wederwaardigheden van de nazaten van Miep en Bernard.
Bert was werkzaam bij de Provinciale Griffie te Leeuwarden, bestuursambtenaar te Nieuw Guinea, bestuursambtenaar Ministerie van Binnenlandse Zaken, lid Centrale Raad van Beroep, staatsraad in buitengeewone dienst. Hij trouwde te Leeuwarden in 1956 met Wies Ritsema en was vader van dochters Bartel (1957), Mariet (1959) en Liesbeth (1961).
Bert Dorhout met Tante Meta Suyling.
Guus was staflid van stedenbouwkundig bureau Kuiper Compagnons te Rotterdam en voorzitter van de Bond van Nederlandse Stedenbouwkundigen. Hij was kortstondig getrouwd met Clan Visser ’t Hooft.
Peter was arrondissements-officier van justitie te Groningen en advocaat-generaal bij het gerechtshof te Leeuwarden. Hij huwde in 1963 met zijn schoolliefde Marijke Hoekstra en was de vader van dochter Riksta (1966) en zoon Bernard (1968). In 1954 aanschouwde de familie de eerste zwart-wit beelden van de Elfstedentocht, waarin Peter als geoefend militair meedeed.
Peter en Marijke met dochter Riksta.
- Bernard trouwde met Loes Doude van Troostwijk en kreeg dochter Mariet (studeerde rechten in Groningen en nu masters in Amsterdam) en zoon Friso (studeert geschiedenis in Groningen).
Freek werd directiesecretaris van een touristische organisatie. Hij trouwde in 1961 in Tilburg met Cil Menssink en kreeg drie dochters: Ceciele (1962), Bernadette (1964) en Justine (1966). Toen in 1967 de Californische afdeling van de Amerikaanse reisindustrie zijn jaarlijkse congres in Amsterdam hield, was Freek daar zijdelings bij betrokken. Als belangrijke man namen de Amerikanen een astronaut mee, John W. Young. Young maakte zes ruimtevluchten en was een van de twaalf mensen die ooit op de maan heeft gewandeld en een stuk maansteen meenam naar de aarde. “Ik zei: Sinds U op de maan was, zijn de afstanden op aarde een stuk korter geworden.”
Freek Dorhout met dochter Ceciele en, rechts, met astronaut John W. Young en “zijn” stuk maansteen; 1967.
Thony was stafbeleidsmedewerker bij SHV en daarna juridisch adviseur te Soest. Hij huwde in 1970 met Marlies Dingemans en na een scheiding opnieuw in 1986 met Germaine Tielken met wie hij drie kinderen kreeg: Nienke (1987), Hidde (1989) en Just (1992).
Frans Suijling (1872 – 1938)
Karel Christiaan and his spouse had a fourth child: Franciscus Johannes (Frans) (1872 Den Bosch – 1938 Vught). He married Johanna Hendrika (Driek) Pitlo (1870 Tiel – 1945 Heemstede), the daughter of Lambertus Pitlo and Metta van Wijk. Again the genealogical studies of Hanno de Iongh allow us to look a few generations deep into the origins of this family.
Mother Metta stems from Johannes Barten van Wijk, born in 1800 in Wadenoijen where he and his wife Hendrina van Meenen from Drumpt (1807) made their living in farming. On the other side the family tree starts with Baltus Willemsz. Pitlo (Pettelo), who 1689 joined the Hervormde church in Tiel but in 1720 had risen to “kleinburger” and soldier under the compagnie “Vuurroers” of major Balthazar Jacot (garrison) “ Here in the regiment of brigadier Fredrik Vegelin” (“alhier in het regiment van brigadier Frederik Vegelin”). In 1704 he married Catharina van Dalen, “jongedochter” from Gorinchem. Their son Jacobus became shoemaker in Tiel where he also died in 1783. From his marriage with Lamberdina te Winckel a son Lambertus was born in 1755. It remained Tiel for and after in this generation: from birth through marriage with Elizabeth van Mill until death in 1827. Their son Jacobus Lambertus was born around 1795 and died in 1879. He was a blacksmith by trade and in 1821 married in nearby Kesteren with Jantje Johanna Petersen. They were the grandparents of Johanna Hendrika whose father Lambertus, born in 1823 in Tiel, also was a smith. In 1867 he married Metta van Wijk, born in 1834 in Wadenoijen. Lambertus passed away in 1873 in – where else? – Tiel.
Frans joined forces with his cousin Karel Christiaan in their engineering and construction company. In 1908 they held office in the Verwerstraat A 351 (later: 15), today Rijksmonument M 1313. Frans and Driek settled in villa De Elzenburgh in Vught. As yet we know relatively little about them. As shown on an early picture Frans played the cello in the Crescendo orchestra that was made up of sons of reputable Den Bosch families including the cousins Henri and Piet Slager of the well-known paimters’family, and Frans Welsch and W. Keukenschrijver who are closely associated with the Suijling – Verkerk family. Frans also performed a heroic act when he saved an elderly lady from her burning house in the Verwerstraat. At a later age he apparently settled down as a fisherman in a well-protected pond near Orthen. Frans and Driek passsed away in respectively 1938 and 1945 and were buried together in Vught.
The Verwersstraat anno 1901, with to the left the entry to the Gouvernementspaleis (Government’s Palace), now Noord Brabants Museum.
Verwersstraat 15: the white house behind the tree, today.
Villa De Elzenburgh near Vught: the home of Frans Suijling.
Muziekgezelschap ‘Crescendo’, around 1894. Standing, f.l.t.r. Janus Abbema, Henri Slager, Theo van Wamel, Frans Welsch. Sitting f.l.t.r. Dr. Gerard Daniëls, Piet Slager jr., Frans Suijling, W. Keukenschrijver, Jan de Booij. Collection: Museum Slager, ’s-Hertogenbosch.
Nieuwe Tilburgsche Courant, January 30, 1908.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, July 9, 1935.
Tombstone of Frans Suijling and Driek Pitlo, Vught.
The couple had a son and a daughter.
Karel Lambertus (1899 Den Bosch – 1923) remained single.
Meta Marie (1901 Den Bosch – 1970 Haarlem) married in 1924 with Leendert Smit (1898 Den Haag – 1976 Blaricum). He was the son of Hendrik Smit and Cornelia Verwey and over time developed into senior management positions at Philips Eindhoven. Formally they had three children: Joeke (1925), Karel (1926, better known as Jub) who later called himself Suijling, and Hester (1930). However, family genealogists suggest that the father of her children was the well-known painter André Verhorst, who we met before: in 1942 he was one of the neighbors of Guus Suijling and her Kees Jansen in Vught. His house burned down at the same time as the Jansen family home.
Meta Suijling, painted by the father of her children, André Verhorst (1889-1977.)
In 1936 Meta remarried Gerrit Sijbrand Endt, timber merchant in Vogelenzang (1897 Zaandam – 1966 Vogelenzang). It was his third marriage; he was married before with Josina Kooiman and Margot Eelkje Hennie Meijlink. He was a son of Hendrik Endt and Johanna Eliza Everdina Dekker.
Offspring of Meta Suijling.
In 1936 Meta remarried Gerrit Sijbrand Endt, timber merchant in Vogelenzang (1897 Zaandam – 1966 Vogelenzang). It was his third marriage; he was married before with Josina Kooiman and Margot Eelkje Hennie Meijlink. He was a son of Hendrik Endt and Johanna Eliza Everdina Dekker.
The 60th birthday of Gerrit Sybrand Endt, Vogelenzang June 1, 1957 at “Het huis op de Hoogte”. Meta and Gerrit with her off-spring f.l.t.r. Machiel Botman (1955), Hanno de Iongh (1953), Sander de Iongh (1955), Peik Suyling (1954) and Harm Botman (1952).
Meta Suijling – standing third from the left – and her offspring. Back row from the left: Harm Botman (1952), daughter Hester Botman-Suyling (1930), grandmother Meta Marie Suyling (1901), daughter Joeke Smit/Suyling (1925), Janneke Suyling (1960), son Karel (Jub) Suyling (1926) and his spouse Hermine Elize (Mieke) Suyling-Salm (1931). Front row: Sander de Iongh (1955), Hanno de Iongh (1953; the chief genealogist of the Suijling family), Hannes de Iongh (1922), Machiel Botman (1955), Judith Suyling (1957) en ….; Overveen, August 31, 1970.
Bekslaan, Vogelenzang; 1941… … and in 2017.
Joeke Smit was born in Hengelo (Ov.). In 1949 she married Hannes de Iongh from Hillegersberg. He is the son of Johan Hendrik de Iongh and Nelly Elisabeth Endt and was born in 1922. Between 1952 and 1982 he worked as a chemical engineer at the Unilever Research Laboratories (URL) in Vlaardingen. Joeke passed away on September 28, 1988 in Vlaardingen. Based on an enormous effort and a superior memory for dates and places, her oldest son Hanno has grown into the chief genealogist of the Suijling family. Second son Sander distinguished himself within this family of remarkably little athletic inclination by twice finishing the Elfstedentocht, the famous 200-kilometer skating race in the north of The Netherlands.
Karel – for his family and friends: Jub – was born in 1926 in Eindhoven. During the war, he aspired to become a pilot. While in hiding, he ended up with designer Frans Hazeveld, who worked at the Van Alphen advertising agency. They let him draw and create newspaper advertisements. During his military service, he designed posters for the air force’s public relations department. He then worked briefly for International Textiles, which published a full-color fashion magazine, but was fired because he was not Jewish, after which he started freelancing. His first assignments came from the Ruychrok printing company in Haarlem and from Duyvis. Jub designed many packaging designs and also wrote about them in trade journals in the early 1950s. He believed that advertising should, above all, be honest.
As an all-around designer he worked amongst others in Versailles, Vught, Heemstede and Vogelenzang. In 1955 he changed his name to Suyling-Smit; he signed as Karel Suyling. Although a true autodidact, he in 1962 received the prestigious Frans Duwaerprijs for graphic design. In 1952 he married Hermine Elize (Mieke) Salm, the daughter of Hermanus Salm and Elisabeth Catherine Companjen and born in 1931 in Aerdenhout.
In 1955 Jub started shaping the “face”of Citroën; who doesn’t recognize not th may advertisements for the DS, the “Eend” (a name he invented himself), the Ami etc. His design, with (part)images in extreme contrast, was highly characteristic and ensured his client that the ad left very little space on the newspaper page for competitors. He also left little space to text writers, a cause for frustration to many of them. Others such as Dimitri Frenkel Frank found it an intriguing challenge, however.
Characteristic advertisements by Jub Suyling for his favorite automobile.
The whole family participated in the ads, to the left the kids, to the right his spouse Mieke during a Panhard rally.
Their son Peik Suyling-Smit, born in 1954, is an industrial designer in Amsterdam. He is married to the photographer Gerda Hahn from Tilburg, the daughter of Paulus Hahn and Gerretdina Wilhelmina Tydeman. Together they have two daughters: Vita (1990) and Gaia Nanna (1992).
Peik Suyling
Both daughters of Jub and Mieke are married. Judith (1957 Bloemendaal) in 1985 exchanged wedding vows with Peter Edward Boersma, the son of Edward Boersma and Wilhelmina Gerardina Trip. Janneke (1960 Heemstede) in 1988 married Mari Frederik Andriessen, son of Mari Pieter Nicolaas Andriessen and Maria Elizabeth Heeres.
Meta’s youngest daughter Hes (1930 Eindhoven – 1990 Haarlem) in 1950 married Frederik Lodewijk (Frits) Botman from Haarlem, ten years older than herself. He was the son of Richardus Johannes Botman and Amelia Jansen. Following a divorce in 1959 she remarried Guus Graanboom. A number of children was born from these marriages; as yet we miss further detail.
10a.5 Jacobus Suijling (1837 -1891)
We now have to take a major step back in time to continue our account of the Dutch Suijling’s with the offspring of Johann Philippus and Francisque Veronique Gostelie. Next in line was daughter Johanna Phlippina (1835 – 1901); as yet we have no information.
Following the numerous descendants of their sons Johannes Philippus, Willem Frederik and Karel Christiaan, the fourth son to marry was Jacobus Suijling (1837 Den Bosch – 1891 Den Bosch). He succeeded his father Johann Philippus – Philip – as fish merchant at the Kerkstraat 33 and married in 1868 in Dordrecht with Marie Pieternella Baggerman (1840 Driel – 1909 Den Bosch).
The bride was the daughter of Jan Baggerman and Wilhelmina Trugg and worked as a maid in Den Bosch. We met her mother before: Wilhelmina Trugg was previously married to Simon van den Anker and had a daughter with him, Elisabeth (born 1832, Driel), who married Willem Frederik Suijling in 1856. She thus has a large Suijling descendancy. The half-sisters Elisabeth and Marie Baggerman also lived next door to each other (see above).
Wilhelmina Trugg and her two daughters.
“Den Rooseboom” (The rosetree), dating from 1614 where Jacobus Suijling lived and ran his fishshop in the Kerkstraat 33a, b and c from 1875 till 1895. The shop apparently was extended to include “De gulden Arent” (The gilded eagle) in the Kerkstraat 31. Older brother Willem Frederik, with his large family, lived next door at nr. 35.
The Kerkstraat in the center of Den Bosch around the year 1900. Could it be that the fish shop in the picture to the right with the appealing text “Oesters-Zalm-Kreeften” (Oisters-Salmon-Lobster) above the windows belonged to Jacobus Suijling?
Jacobus passed away in 1891 but in 1902 the Fa. P Suijling – named after his father? – still offered a wide range of high-quality fish. It is highly unlikely that one of his sons succeeded him in the family business, however.
Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant, July 25, 1902.
Jacobus and Marie Pieternella had four children: Johannes Philippus (1869), Rudolf Christoffel (1871), Marie Francisca (1872 – 1957; married with Herman Pieter Welsch 1871 – 1922; three daughters still alive) and Wilhelmina Louise (1874 – 1916; married with brother in law Johan Hendrik (Jan) Welsch 1867 – 1941, no children). The two husbands of the ladies were sons of Frans Lodewijk Welsch.
The descendants of Jacobus Suijling (1837-1891).
The two sons continue the family tree. Johannes Philippus Suijling (1869 Den Bosch – 1962 Den Haag) studied law in Utrecht, Parijs and Berlijn before obtaining his doctor’s degree – cum laude – in 1893 in Utrecht. After a period as judge in Den Bosch he became a senior official at the Ministry of Justice. We are not fully certain but highly likely he is the “Mr. Suijling” who in 1899 performed another act of heroism – it appears to be a family trait – saved a seven year old child fromn the wild currents of the Dieze river that crosses the center of Den Bosch.
De Noord Brabanter, April 21, 1899.
Limburger koerier, April 21, 1899.
Johannes Philippus married in 1903 in Arnhem with Sophia Anna de Graaff (1881 Teteringen – 1946 Den Haag), the daughter of Diederik de Graaff and Anna Catharina van Waardhuizen. In 1907 followed his assignment as extraordinary professor in public international law in Leiden, in 1911 a normal professorate in civil law and private international law at the University of Utrecht. In 1929 he resigned from this position in order to dedicate himself fully to his scientific studies. According to experts the many parts from his extensive work on civil law, named “Introduction”. present unorthodox and innovative but in general highly insightful perspectives. He made extensive use of German theories to understand Dutch approaches to civil law in which he not merely used the written law as his point of departure but emphasized jurisprudence as the foundation for law.
Johannes Philippus was known as an extraordinary teacher who often broke away from beaten paths to pursue avenues that were left aside by the mainstream researchers of his time. As a result, for a period of time he was something of a scientific outcast. Recently, however, he has received much of the recognition that earlier was withheld. Jointly with the eminent experts in the field of private law Scholten and Meijers, he now is considered to be one of the founders of modern thinking in this field.
State portrait and drawing of Professor J.P. Suyling; 1962/3.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant, October 22, 1934.
Prof. Suijling (third from the left) during the “promotiedinner” of Elie van Dunné (third from the right at the table; cum laude!); Utrecht, March 29, 1915. The female species apparently had not reached the academic environment yet.
His daughter Maria Anna (1904 Den Bosch – 1994 Amsterdam; unmarried) was known in the family as “Cousin Mary”. She was a lawyer in Amsterdam.
Maria Anna (“Cousin Mary”)
In 1938, son Hans (1906 Den Bosch) studied at the Technical Hochschule in Dresden and after his military service worked at the PTT. In 1938, Hans married Frederike Fehrmann (1909 Rotterdam); a year later they were enriched by the birth of daughter Anneke.
Hans as a student … and working at the PTT.
Hans Suijling and Frederike Fehrmann. Hans in the military service.
In 1943 Hans moved from Den Haag to radio broadcasting station Kootwijk on the Veluwe. Under close German supervision Dutch PTT-employees were involved in a variety of war projects. At the same time, however, Hans was asked by the Binnenlandse Strijdkrachten (B.S.), the organized resistance during the German occupation of The Netherlands, to ensure that the entire station would be functional when the Germans would leave. Working under the code name “De egel” (The hedge hog), he also built a couple of shortwave transmitters to provide back-up. They were discovered, however, when the Germans under threat of the Allied advance dismantled the station.
Hans was betrayed and on November 1, 1944 captured in the heavily armed Willem III barracks in Apeldoorn, at the time an infamous prison of the Sicherheitsdienst that held many resistance leaders. Following a failed attempt to free them, he with fifteen others was executed on the early morning of December 2, 1944 just outside the military complex. Daughter Anneke married Jan Kuiper (1940 Hulshorst) and now lives in Heerde.[2]
The third child in the household of professor Johannes Philippus was daughter Wine (Wilhelmina Louise; 1907 Den Bosch). She passed away in 1997 in Amsterdam. In 1934 she married mr. Johan Christiaan Gustave Verspijck Mijnssen (1906 Den Haag) who later became general manager of the Hollandse Voorschotbank in Haarlem. A company commander with the Grenadier Regiment, he fought in Loosduinen and at Ockenburgh airfield during the May days of 1940. He was arrested in Heemstede in January 1944 and, along with several others, sentenced to eight years in prison for espionage during the “De Koe” trial. In the summer of 1944, he was deported to Germany, where he died of exhaustion and typhus in March 1945 while emprisoned in Siegburg, Germany. In 1946 Wine remarried with Johannes Hendrik van der Meulen; in 1954 the couple was divorced.
De nieuwe courant, October 17, 1907.
Wine Suijling Joan Verspyck Mijnssen
Rudolf Christoffel Suijling (1871 Den Bosch – 1954 Ede) appears to have been the first “real” student within the Suijling family, amongst others serving as “kroegcommissaris” – pub commissioner, one of the heavy-weight functions of student life at the time – in the renowned Utrechtsch Studentencorps.
Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad, October 24, 1890.
Vox studiosorum; studenten weekblad, jrg 17, 1891, no. 28, October 29, 1891.
Studying medicine he became a general practitioner by profession. In 1898 he exchanged wedding vows with Hillegina de Raaf (1870 Middelburg – 1938 Ede). From their marriage were born a son Jacobus (1900 Hattum – 1963 Villers-Boeage in Normandy) and two daughters, Jantine (1902 Hattum) and Hilda Maria (1905 Heteren – 1993 Epe).
In 1930, Jacobus in turn married in Paris with Frenchwoman Remielde Henriëtte Lavaivre (1901 Parijs – 1971 Apeldoorn). The male line of the Suijling family continues through sons Rudolf Harold (1931 Geldermalsen) and Jacobus Christoffel (1935 Den Haag). The first married in 1964 with Elizabeth de Wijs (1930 Zutphen); the second in 1959 with Hannie van den Oever (1934 Rotterdam).
Sister Jantine married Gerard Bastiaan Remont de Graaf. He passed away in 1988, 84 years old.
Hilda Maria studied chemistry in Utrecht. In 1931 she married Johannes Hendrik Alexander Offerhaus (1901 Utrecht – 1962 Ede), the son of Henricus Offerhaus and his first wife Emile Dumont, who from 1931 until 1951 was a general practicioner in Ede.
Finally, Johannes Philippus and Rudolf Christoffel also had two younger sisters, Maria Francisca (1872-1957) and Wilhelmina Louise (1874-1916) who married to brothers Herman Pieter and Johan Hendrik Welsch. The Welsch brothers were the grandsons of Frans Lodewijk and Anna Offers and hence distant cousins of Wilhelmina Helena Offers who became associated with the Suijling family when her daughter Mathilda Clara in 1926 married Johannes Wilhelmus Suijling, one of the many grandsons of Willem Frederik.
The Welsch family.
Johan Hendrik Welsch and Wilhelmina Suijling at Villa Welsch on the Venrode estate at Bosscheweg 76 in Boxtel, circa 1910. In 1905, the villa became the property of Gerrittje ter Horst, wife of Frans Lodewijk Welsch. The villa remained in the Welsch family until Frans Lodewijk’s death in 1981.
The double mansion at Julianaplein 23-25 was built in 1911 to a design by architect Karel Christiaan Suyling, commissioned by merchant Herman Pieter Welsch. The complex is both a national monument (2004) and a municipal monument (2011).
[2] We thank Anneke Kuiper-Suijling for her information on this branch of the Suijling family.
His daughter Maria Anna (1904 Den Bosch – 1994 Amsterdam; unmarried) was known in the family as “Cousin Mary”. She was a lawyer in Amsterdam.
Maria Anna (“Cousin Mary”)
In 1938, son Hans (1906 Den Bosch) studied at the Technical Hochschule in Dresden and after his military service worked at the PTT. In 1938, he married Frederike Fehrmann (1909 Rotterdam); a year later they were enriched by the birth of daughter Anneke.
Hans as a student … and working at the PTT.
Hans Suijling and his spouse Frederike Fehrmann.
In 1943 Hans moved from Den Haag to radio broadcasting station Kootwijk on the Veluwe. Under close German supervision Dutch PTT-employees were involved in a variety of war projects. At the same time, however, Hans was asked by the Binnenlandse Strijdkrachten (B.S.), the organized resistance during the German occupation of The Netherlands, to ensure that the entire station would be functional when the Germans would leave. Working under the code name “De egel” (The hedge hog), he also built a couple of shortwave transmitters to provide back-up. They were discovered, however, when the Germans under threat of the Allied advance dismantled the station.
Hans was betrayed and on November 1, 1944 captured in the heavily armed Willem III barracks in Apeldoorn, at the time an infamous prison of the Sicherheitsdienst that held many resistance leaders. Following a failed attempt to free them, he with fifteen others was executed on the early morning of December 2, 1944 just outside the military complex. Daughter Anneke married Jan Kuiper (1940 Hulshorst) and now lives in Heerde.[1]
The third child in the household of professor Johannes Philippus was daughter Wine (Wilhelmina Louise; 1907 Den Bosch). She passed away in 1997 in Amsterdam. In 1934 she married mr. Johan Christiaan Gustave Verspijck Mijnssen (1906 Den Haag) who later became general manager of the Hollandse Voorschotbank in Haarlem. He died on March 18, 1945 while emprisoned in Siegburg, Germany. In 1946 she remarried with Johannes Hendrik van der Meulen; in 1954 this couple was divorced.
Wine (Wilhelmina Louise) Suijling
Rudolf Christoffel Suijling (1871 Den Bosch – 1954 Ede) was a general practicioner by profession. In 1898 he exchanged wedding vows with Hillegina de Raaf (1870 Middelburg – 1938 Ede). From their marriage were born a son Jacobus (1900 Hattum – 1963 Villers-Boeage in Normandy) and two daughters, Jantine (1902 Hattum) and Hilda Maria (1905 Heteren – 1993 Epe).
In 1930, Jacobus in turn married in Paris with Frenchwoman Remielde Henriëtte Lavaivre (1901 Parijs – 1971 Apeldoorn). The male line of the Suijling family continues through sons Rudolf Harold (1931 Geldermalsen) and Jacobus Christoffel (1935 Den Haag). The first married in 1964 with Elizabeth de Wijs (1930 Zutphen); the second in 1959 with Hannie van den Oever (1934 Rotterdam).
Sister Jantine married Gerard Bastiaan Remont de Graaf. He passed away in 1988, 84 years old.
Hilda Maria studied chemistry in Utrecht. In 1931 she married Johannes Hendrik Alexander Offerhaus (1901 Utrecht – 1962 Ede), the son of Henricus Offerhaus and his first wife Emile Dumont, who from 1931 until 1951 was a general practicioner in Ede.
Finally, Johannes Philippus and Rudolf Christoffel also had two younger sisters, Maria Francisca (1872-1957) and Wilhelmina Louise (1874-1916) who married to brothers Herman Pieter and Johan Hendrik Welsch. The Welsch brothers were the grandsons of Frans Lodewijk and Anna Offers and hence distant cousins of Wilhelmina Helena Offers who became associated with the Suijling family when her daughter Mathilda Clara in 1901 married Johannes Wilhelmus Suijling, one of the many grandsons of Willem Frederik.
[1] We thank Anneke Kuiper-Suijling for her information on this branch of the Suijling family.